ارزیابی ریسک جیوه ی ناشی از مصرف گونه های آبزی خوراکی، ماهی حلوای سیاه (parastromateus niger)، میگوی سفید هندی (fenneropenaeus indicus)، میگوی پا سفید (lithopenaeus vannamei) و خرچنگ دراز (astacus leptodactylus)

زهره احمدی کردستانی، zohreh ahmadi kordestani m.sc student of environmental science, faculty of natural resources, university of tehran, tehran, iranدانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست، تهران، ایران امیرحسین حمیدیان، amirhossein hamidian department of environmental sciences, faculty of natural resources, university of tehran, tehran, iranدانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، استادیار گروه محیط زیست، تهران، ایران سید ولی حسینی، seyed vali hosseini department of fisheries, faculty of natural resources, university of tehran, tehran, iranدانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، استادیار گروه شیلات، تهران، ایران سهراب اشرفی، sohrab ashrafi department of environmental sciences, faculty of natural resources, university of tehran, tehran, iranدانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، استادیار گروه محیط زیست، تهران، ایران

چکیده

در بین آلاینده هایی که وارد اکوسیستم های آبی می شوند، فلزات سنگین به علت اثرات سمی و ایجاد تجمع زیستی از خطرناک ترین آلاینده ها محسوب می شوند. این آلاینده ها قادرند مسمویت‏های مزمن و بعضاً حاد خطرناکی را در انسان ایجاد نمایند. جیوه یکی از سمی ترین فلزات سنگین است که می‏تواند در طول زنجیره ی غذایی افزایش یافته و در نهایت وارد بدن انسان شود. در این مطالعه به اندازه گیری غلظت جیوه در چهار گونه ی آبزی به نام های ماهی حلوا سیاه (parastromateus niger)، میگوی پاسفید (lithopenaeus vannamei)، میگوی سفید هندی (fenneropenaeus indicus) و خرچنگ درازآب شیرین (astacus leptodactylus) پرداخته شد و ریسک مصرف هر یک از این خوراک های دریایی ارزیابی شد. نمونه ها از بازار تهران تهیه شد و از روش هضم تر جهت آماده سازی نمونه های عضله استفاده گشت. غلظت جیوه ی موجود در هر نمونه از طریق تکنیک بخار سرد و دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. میانگین غلظت جیوه در عضله ی گونه ها به ترتیب 331/0، 323/0، 346/0 و 113/0 میکروگرم بر گرم وزن تر محاسبه شد که در حدود مقادیر استانداردهای اعلام شده توسط سازمان های جهانی نظیر who، fao و fda بود. شاخص hq برای همه ی گونه ها کمتراز۱ به دست آمد. بنابراین مصرفاین غذاهای دریایی خطر جدیبرایسلامت مصرف کنندگان از نظر میزان جیوه محسوب نمی شود.