بررسی و نقد دیدگاه ابن عربی در باب خلافت و امامت
چکیده
دیدگاه ابن عربی در باب خلافت و امامت بعد از رحلت رسول اکرم (ص) از ویژگی خاصّی برخوردار است. وی نخست به گونه ای سخن می گوید که خواننده می پندارد مقصود وی، امامت و خلافت عرفانی می باشد و ربطی به دیدگاه های کلامی شیعی و سنّی در این باره ندارد، لیکن بعد از بررسی و دقّت نظر معلوم می شود که وی با شیوه ی خاصّ خود، در نهایت دیدگاه کلامی اهل سنّت را به زبان آورده و به گونه ای شگفت انگیز، خلافت را با تمسّک به اجماع صحابه و اصالت بخشیدن بدان، برای خلیفه ی اوّل و دوم به اثبات رسانیده است. وی جمیع نصوص وارده از جانب پیامبر خدا(ص) را در باب امامت و خلافت انکار نموده، سپس احادیث متواتری چون حدیث غدیر و ثقلین را با تحریف نقل کرده است. آنگاه با موضوعیّت دادن به اجتهاد علما و حکّام، جمیع خطاهای آنان را توجیه و همه ی ایشان را تبرئه نموده است. نویسنده ی این مقاله، در حدّ توان یک مقاله، این دیدگاه ابن عربی را از جهات گوناگون واکاوی کرده، سپس یکایک آنها را نقد کرده است