مقایسه کارکردهای اجرایی شناختی مغز در نابینایان و همتایان بینا
چکیده
اهداف: در افراد بینا بیش از نیمی از مغز درگیر پردازش های بینایی است. نابینایان پردازش اطلاعات متفاوتی نسبت به همتایان بینای خود دارند. این مطالعه با هدف بررسی تفاوت کارکردهای شناختی اجرایی جانبازان نابینا با همتایان بینا از طریق آزمون رفتاری انجام شد. روش ها: این مطالعه مقطعی- مقایسه ای از نوع مورد- شاهدی روی 93 جانباز نابینای دوچشم و 116 فرد همتا از نظر سن و تحصیلات در سال 1387 در مشهد انجام شد. برای ارزیابی کارکردهای اجرایی شناختی از آزمون رفتاری دکس استفاده شد. داده ها با آزمون های آماری استنباطی شامل t مستقل، کولموگروف- اسمیرنف و منویتنی یو به کمک نرم افزار spss 17 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: بین نابینایان و همتایان بینا در حافظه اجرایی شناختی، آگاهی و بیقراری تفاوت معنی داری وجود نداشت. ولی در مهار و هدفمندی و در کل آزمون، کارآیی افراد نابینا به طور معنی داری بالاتر از بینایان بود. همچنین ضرورت و اهمیت کارکردهای شناختی اجرایی در تمام ابعاد برای افراد بینا به طور معنی داری بیشتر از افراد نابینا بود. نتیجه گیری: افراد نابینا در برخی از عملکردهای شناختی اجرایی تفاوت معنی داری با همتایان بینا ندارند و حتی در هدفمندی و مهار، کارآیی بالاتری نسبت به آنان دارند. این موضوع مربوط به فقر اطلاعات پیش نیاز کارکردهای اجرایی شناختی است.