مقایسه اثربخشی الگوهای درمان «شناختی- رفتاری» و «حساسیت زدایی حرکات چشم و پردازش مجدد» بر بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ

محمد جواد احمدی زاده، ahmadizadeh m. j. department of clinical & general psychology, faculty of psychology & educational sciences, allameh tabatabaei university, tehran, iranگروه روان شناسی بالینی و عمومی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران حسین اسکندری، eskandari h. department of clinical & general psychology, faculty of psychology & educational sciences, allameh tabatabaei university, tehran, iranگروه روان شناسی بالینی و عمومی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علامه طباطبایی (allameh tabatabaii university) محمدرضا فلسفی نژاد، falsafinejad m. r. department of assessment & measuring, faculty of psychology & educational sciences, allameh tabatabaei university, tehran, iranگروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علامه طباطبایی (allameh tabatabaii university) احمد برجعلی، borjali a. department of clinical & general psychology, faculty of psychology & educational sciences, allameh tabatabaei university, tehran, iranگروه روان شناسی بالینی و عمومی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علامه طباطبایی (allameh tabatabaii university)

چکیده

اهداف: اختلال استرس پس از ضربه، نوعی اختلال اضطرابی است که در افرادی که در معرض وقایع آسیب ­رسان روانی قرار گرفته ­اند بروز می ­کند. روش درمان شناختی- رفتاری یکی از متداول­ ترین روش ­های درمان روان ­شناختی است. روش درمانی حساسیت­ زدایی حرکات چشم و پردازش مجدد نیز به ­عنوان یکی از درمان­ های نسبتاً جدید و سریع روان­ شناختی اختلال استرس پس از ضربه شناخته می­ شود. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی دو روش درمان شناختی- رفتاری و حساسیت زدایی حرکات چشم و پردازش مجدد برکاهش علایم اختصاصی و بهبودی بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ انجام شد . روش ­ها: این مطالعه از نوع مطالعات آزمایشی است که در سال 1377 انجام شد. در این مطالعه با استفاده از طرح شبه­ آزمایشی، تعداد 45نفر از جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی ازجنگ، با انتخاب و جایگزینی تصادفی مورد بررسی قرار گرفتند. آزمودنی­ ها به صورت تصادفی به 3 گروه 15نفره درمان شناختی- رفتاری ، حساسیت زدایی حرکات چشم و پردازش مجدد و کنترل تقسیم شدند. ابزار جمع ­آوری اطلاعات شامل فهرست اختلال استرس پس از ضربه ویرایش نظامی pcl-m و چک لیست اختلالات روانی scl-90-r بود. داده­ ها پس از جمع ­آوری به­ وسیله نرم افزار spss 16 با آزمون­ های آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ­ها: نمرات هر دو گروه درمان شناختی- رفتاری و حساسیت زدایی حرکات چشم و پردازش مجدد نسبت به پس آزمون گروه شاهد تفاوت معنادار داشت. نتیجه­ گیری: هر دو روش درمانی بر کاهش علایم به اختلال استرس پس از ضربه موثر است.