بررسی غلظت عناصر سنگین مس، روی و آرسنیک خاک با استفاده از rs و gis (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کبودرآهنگ، رزن و خونجین- تلخاب در استان همدان)
چکیده
هدف از این تحفیق بررسی اثر آلودگیهای غیرنقطهای کشاورزی بر میزان غلظت فلزات سنگین مس، روی و آرسنیک و تهیه نقشه پتانسیل آلودگی خاک به این عناصر با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، زمین آمار و سنجش از دور است. با استفاده از روش نمونه برداری سیستماتیک- تصادفی طبقهبندی شده 135 نمونه خاک سطحی (20-0 سانتیمتری) از منطقهای به وسعت 7262 کیلومتر مربع جمعآوری و غلظت کل عناصر، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک شامل ph و ماده آلی برای کلیه نمونهها اندازه گیری شد. برای پهنهبندی غلظت فلزات سنگین ابتدا با کمک آنالیز همبستگی مکانی، مناسبترین روش پهنهبندی با استفاده از توابع mae و mbe انتخاب گردید. سپس نقشه پهنهبندی غلظت فلزات سنگین روی و مس با استفاده از روش کریجینگ معمولی و مدل نمایی و فلز آرسنیک با استفاده از روش کریجینگ معمولی و مدل کروی تهیه شد. همچنین برای بررسی تجزیه و تحلیل نقشههای توزیع غلظت فلزات از نقشههای کاربری اراضی، زمین شناسی و نقشه برآورد غلظت زمینه فلزات سنگین استفاده شد. نقشه کاربری اراضی با استفاده از سری زمانی تصاویر ماهوارهای awifs و اعمال طبقهبندی فازی و با کاپای 88/0 و دقت 90% تهیه گردید. تجزیه و تحلیل نقشه پهنهبندی فلزات سنگین نشان داد که عناصر مس و روی منشأ زمینشناسی و کشاورزی دارند و عنصر آرسنیک از مواد مادری منشأ میگیرد ولی فعالیت های کشاورزی به دلیل مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی می تواند باعث افزایش هر چه بیشتر این عناصر در خاک شود.