فعالیت آنزیمی وبیان ژن های پراکسیداز و فنیل آلانین آمونیالیاز در ریشۀ گیاه کتان در تنش آلومینیم
چکیده
سمیت آلومینیم یکی از مهم ترین عوامل محدود کنندۀ رشد و نمو گیاهان در خاکهای اسیدی (ph کم تر از 5/5) است که خطر آن به علت عملیات زراعی و بارانهای اسیدی رو به افزایش است. مکانیسم سمیت آلومینیم هنوز به روشنی مشخص نشده است. ممانعت رشد ریشه، اولین پاسخ گیاه به سمیت آلومینیم است و این ممانعت رشد از طریق توقف یا کاهش طویل شدن سلولهای ریشه، احتمالاً با افزایش ترکیبات فنلی دیواره، اعمال میگردد. در این پژوهش تأثیر آلومینیم بر فعالیت و بیان آنزیمهای دخیل در بیوسنتز ترکیبات فنلی مانند فنیلآلانین آمونیالیاز و پراکسیداز بررسی شد. بدین منظور گیاهان کتان رشد یافته در محیط هوگلند برای دو هفته در معرض تیمار آلومینیم با غلظت های 0، 50 و 100 میکرو مولار )به صورت (alcl3.6 h2oقرار گرفتند. نتایج نشان داد که تیمار آلومینیم سبب کاهش رشد ریشه و افزایش میزان فنلهای متصل به دیواره در مقایسه با گیاهان شاهد می گردد. افزایش فعالیت آنزیم پراکسیداز بهویژه در بخش یونی و کووالانی بهخوبی کاهش رشد ریشه را توجیه می کند. افزایش فعالیت و بیان ژن فنیلآلانین آمونیالیاز و نیز افزایش میزان لیگنین تنها در بیش ترین غلظت آلومینیم مشاهده گردید. بررسی بیان دو ایزوزیم پراکسیداز نشان داد که فلکسپر2 3 در مقایسه با فلکسپر 1 در سمیت آلومینیم در ریشه نقش دارد.