بررسی اثر ساختمان خاک بر منحنی رخنه بروماید در شرایط رطوبتی اشباع و غیراشباع

الهام امیری، e. amiri bu-ali sina univ., hamedan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان علی اکبر محبوبی، a. a. mahboubi bu-ali sina univ., hamedan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان محمد رضا مصدقی، m. r. mosaddeghi isf. univ. technol., isfahan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان حسین شیرانی، h. shirani vali-asr univ., rafsanjan, iran.دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر، رفسنجان

چکیده

در این پژوهش اثر ساختمان خاک در انتقال بروماید غیر فعال تحت شرایط جریان اشباع و غیراشباع بررسی گردید. تیمارهای ساختمان خاک شامل ستون های خاک دست نخورده (ساختمان منشوری و دانه ای) و خاک دست خورده (ساختمان تک دانه) بودند. غلظت ثابتی از برومید (m 005/0) بر سطح ستون ها تحت شرایط جریان ماندگار اعمال شد. برای شرایط اشباع، شدت جریانی برابر با بیشترین هدایت هیدرولیکی اشباع (ks) خاک ها و برای ایجاد شرایط غیراشباع، شدت جریانی برابر نصف کمترین ks روی ستون ها اعمال گردید. آبشویی ستون ها تا حجم آب خروجی 5 حجم آب منفذی ( pv) ادامه یافت. غلظت برومید خروجی با فواصل pv2/0 توسط الکترود انتخابگر برومید اندازه گیری شد. منحنی رخنه برومید برای ساختمان تک دانه s شکل و نزدیک به الگوی جریان های پیستونی و مویینه ای بود. در دو ساختمان منشوری و دانه ای، منحنی رخنه در ابتدا دارای شیب تند و سپس شیب ملایم تر و کشیده بود. مسیرهای ترجیحی موجب خروج زود هنگام برومید از ستون های خاک در این دو ساختمان شد. کشیدگی منحنی رخنه بیان گر نقش مهم پخشیدگی و پراکنش در انتقال برومید در این خاک ها می باشد. در شرایط اشباع، جبهه برومید نسبت به شرایط غیراشباع به علت غالبیت جریان توده ای و جریان سریع تر در منافذ درشت زودتر به انتهای ستون رسید. نتایج این پژوهش اهمیت ساختمان خاک، مسیرهای ترجیحی و شرایط جریان را در انتقال املاح نشان می دهد.