نقش طرح واره های هیجانی در وسوسه سوء مصرف مواد
چکیده
مقدمه: سوء مصرف مواد یک اختلال عود کننده مزمن است و یکی از ویژگی هایی که در آن تجربه می شود، وسوسه است. یافته های پژوهشی نشان می دهند که مولفه های هیجانی نقش محوری در وسوسه سوء مصرف مواد دارند. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش طرح-واره های هیجانی در وسوسه افراد مبتلا به سوء مصرف مواد بود. روش: بر اساس ملاک های تشخیصی و معیارهای ورود 300 نفر (135زن و 165مرد) از افراد مبتلا به سوء مصرف مواد انتخاب شدند و توسط پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی، طرح واره های هیجانی و پرسشنامه وسوسه مواد مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: طرح واره های هیجانی نشخوار ذهنی، گناه، غیرقابل کنترل بودن و سرزنش همبستگی مثبت با وسوسه داشتند، در حالی که همبستگی طرح واره های خودآگاهی هیجانی، تاییدطلبی از دیگران، قابل درک بودن، ارزش های والاتر، پذیرش هیجان ها و توافق با وسوسه منفی بود. نتایج تحلیل رگرسیون به شیوه گام به گام نشان داد که طرح واره های هیجانی ارزش های والاتر، گناه، پذیرش هیجان ها، تلاش برای منطقی بودن و خودآگاهی هیجانی 31 درصد واریانس وسوسه را تبیین می کنند. نتیجه گیری: شناسایی طرح واره های هیجانی دخیل در وسوسه می تواند تلویحات کاربردی مطلوبی در زمینه تشخیص، درمان و پیشگیری سوء مصرف مواد داشته باشد.