ارزیابی پایداری عملکرد لاین های جدید کلزا (brassica napus l.) در شرایط تنش خشکی انتهای فصل
چکیده
به منظور شناسایی لاینهای پرمحصول سازگار و با عملکرد دانه پایدار در شرایط تنش خشکی انتهای فصل، آزمایشی با 17 لاین جدید کلزا همراه با ارقام احمدی و اپرا (opera) با استفاده از طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سه شرایط؛ آبیاری کامل (بدون تنش)، تنش خشکی با قطع آبیاری از مرحله گلدهی و تنش خشکی با قطع آبیاری از مرحله خورجیندهی به مدت دو سال زراعی (1392-1391 و 1393-1392) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اسلام آباد غرب به اجرا گذاشته شد. با معنیدار شدن اثر متقابل سال در ژنوتیپ در تنش، از آماره های مختلف پایداری برای گزینش لاینهای پرمحصول و پایدار استفاده شد. نتایج نشان داد که لاینهای گزینش شده بر اساس روشهای مختلف ارزیابی پایداری، متفاوت بودند، با این حال در اکثر روشهای مورد استفاده، لاین l183 برتر از سایر لاین ها بود. این لاین با 4192 کیلوگرم در هکتار، از عملکرد دانه مناسبی برخوردار بود. از نظر شاخص برتری و روش گزینش همزمان عملکرد و پایداری، پس از لاین l183، لاینهای ks7 و kr4 به ترتیب با عملکرد دانه 4367 و 4346 کیلوگرم در هکتار نیز به عنوان لاینهای پرمحصول و پایدار شناسایی شدند. رقم احمدی با میانگین عملکرد 3600 کیلوگرم در هکتار از واریانس و ضریب تغییرات محیطی پایینی در تیمارهای آبیاری برخوردار بود و به نظر میرسد که این رقم برای کاشت در شرایط تنش خشکی انتهای فصل در منطقه اجرای آزمایش مناسب باشد.