ارزیابی تحمل خشکی در ارقام سنتتیک و اکوتیپ های برتر رازیانه (foeniculum vulgare mill.)
چکیده
به منظور ارزیابی تحمل تنش خشکی و شناسایی ژنوتیپهای متحمل رازیانه، نتاج نسل اول سه رقم سنتتیک و هفت اکوتیپ والدی رازیانه در شرایط بدون تنش و تنش خشکی بعد از گلدهی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1392 در پردیس ابوریحان- دانشگاه تهران مورد بررسی قـرار گرفتنـد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که از نظر کلیه صـفات مـورد ارزیابی اختلاف بسیار معنیداری بین ژنوتیپهای مورد مطالعه در هر دو شرایط وجود داشت. مقایسه میانگین ها نشان داد که در شرایط بدون تنش ژنوتیپهای سنتتیک میانرس و مشکین شهر با 2357 و 2208 کیلوگرم در هکتار و در شرایط تنش خشکی نیز ژنوتیپهای مشکین شهر و سنتتیک میانرس با 1091 و 5/1081کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کردند. از نظر شاخصهای تحمـل خشکی، بیشترین مقادیر شاخص میانگین حسابی (mp)، میانگین هندسی (gmp)، شــاخص عملکــرد (yi) و شـاخص تحمـل (sti)، متعلق به ژنوتیپهای سنتتیک میانرس، مشکینشهر و مغان بود. همبستگی بین شاخصهای تحمل خشکی و عملکرد دانه نشـان داد کـه شاخصهای mp، gmp، yi وsti همبستگی مثبت و معنیداری با عملکـرد دانه در هـر دو شـرایط بدون تنش و تـنش خشکی داشتند و به عنوان شاخصهای مناسب جهت گزینش ارقام پرمحصول رازیانه در هر دو شرایط شناسایی شـدند. نتایج این آزمایش نشان داد که روش تولید رقم سنتتیک برای گیاه رازیانه مناسب بوده و این ارقام در محیطهای با آب و هوای متغیر، به خصوص شرایط کمبود آب میتوانند عملکرد رضایت بخشی تولید کنند.