ارزیابی عملکرد دانه و اجزای عملکرد هیبریدهای ذرت دانه ای در کشت دوگانه با گیاهان زراعی پاییزه در شرایط معتدل خرم آباد
چکیده
به منظور بررسی اثر گیاهان مختلف پاییزه بر صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه ای هیبرید سینگل کراس 500، آزمایشی سه ساله در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، ایستگاه سراب چنگائی خرم آباد طی سال های 88-1385 انجام شد. این آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. ذرت دانه ای به صورت کشت تابستانه پس از برداشت پنج گیاه زراعی پاییزه گندم، جو، شبدر، یونجه یکساله و کلزا کشت شد. نتایج نشان داد که شبدر، کلزا و یونجه یکساله در مقایسه با گندم و جو، از طریق افزایش میزان نیتروژن و پتاسیم و کاهش نسبت کربن به نیتروژن خاک موجب بهبود رشد و عملکرد ذرت شدند. بیشترین عملکرد دانه ذرت پس از شبدر (7769 کیلوگرم در هکتار) به دلیل بالاترین شاخص برداشت (7/41 درصد) و اجزای عملکرد دانه شامل تعداد دانه در ردیف (9/37 عدد)، تعداد ردیف در بلال (8/17 ردیف) و وزن هزار دانه (9/287 گرم) حاصل شد و کمترین عملکرد دانه ذرت پس از جو (5809 کیلوگرم در هکتار) ناشی از کمترین شاخص برداشت (5/36 درصد) و همچنین تعداد دانه در ردیف (5/36 عدد)، تعداد ردیف در بلال (4/17 ردیف) و وزن هزار دانه (2/241 گرم) پائین بدست آمد که تفاوت معنی داری با عملکرد دانه ذرت پس از گندم (6359 کیلوگرم در هکتار) نداشت. در مجموع، نتایج حاکی از برتری تولید دانه ذرت در کشت تابستانه به ترتیب پس از شبدر، یونجه یکساله، کلزا، گندم و جو در منطقه مورد آزمایش بود.