اثر مصرف کود نیتروژن بر عملکرد دانه و راندمان تبدیل برنج رقم خزر
چکیده
به منظور بررسی تأثیر مقادیر کود نیتروژن بر عملکرد دانه و اجزای عملکرد برنج رقم خزر، آزمایشی به صورت مزرعه ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 11 تیمار در 3 تکرار در سال زراعی 1387 در موسسه تحقیقات برنج کشور در رشت به اجرا گذاشته شد. مقادیر کود نیتروژن از منبع اوره در سه سطح (10، 20 و 30 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) بر اساس محتوای کلروفیل بالغ-ترین برگ که با استفاده از دستگاه کلروفیل متر دستی (spad-502) اندازه گیری می شد، در سه حد آستانه 36، 38 و 40، به خاک افزوده شدند. نتایج نشان داد که بالاترین تعداد پنجه در واحد سطح و میزان باروری پنجه ها در تیمار s40n30 (spad40+30kgn) با تعداد 242 پنجه در متر مربع و 90 درصد باروری پنجه ها بدست آمد. بالاترین تعداد خوشه در واحد سطح در تیمار s38n30(spad38+30kgn) حاصل گردید (33/247 خوشه در متر مربع)، که تفاوت معنی داری با سایر تیمارها داشت. میانگین بالاترین تعداد دانه پر در خوشه (17/145 دانه در خوشه) و بالاترین میزان باروری خوشه (51/68 درصد) به ترتیب در تیمارهای s40n30(spad40+30kgn) و s38n20 (spad38+20kgn) حاصل شد. بیشترین وزن هزار دانه در تیمار s40n30 (spad40+30kgn) و به مقدار 60/29 گرم بدست آمد و بیشترین عملکرد دانه در تیمار s40n30 (spad40+30kgn) به مقدار 5955 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. کمترین عملکرد دانه در تیمار شاهد به مقدار 3454 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. حداکثر راندمان تبدیل نیز از تیمار s40n30 (spad40+30kgn) و به مقدار 6/68 درصد بدست آمد که نسبت به تیمار کودی توصیه شده 7 درصد و نسبت به تیمار شاهد 28 درصد افزایش داشت. با توجه به نتایج این آزمایش به نظر می رسد که مصرف نوبتی (تقسیط شده) کود نیتروژن به مقدار مناسب و مطابق با نیاز گیاه، باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد و راندمان تبدیل دانه برنج می شود.