بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات گیاهی و عملکرد دانه در ژنوتیپ های گندم نان (triticum aestivum l.) سنبله بلند با استفاده از روش های آماری چند متغیره
چکیده
به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و ارتباط صفات مختلف گیاهی با عملکرد دانه در گندم نان، تعداد 70 ژنوتیپ سنبله بلند به همراه دو رقم شاهد در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این آزمایش 30 صفت شامل عملکرد دانه و اجزای آن، خصوصیات مورفولوژیک بوته و دانه و صفات کیفی ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه به عامل ها نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل، 96 درصد از تغییرات کل داده ها را توجیه می نمایند، به طوری که این سه عامل با عنوان عامل اجزای عملکرد، عامل صفات کیفی و عامل عملکرد و اجزای نامگذاری شدند. بر اساس رگرسیون مرحله ای، عملکرد بیولوژیک، وزن دانه در سنبله و تعداد سنبله در مترمربع، از مهم ترین اجزای عملکرد بوده و سهم موثرتری در توجیه عملکرد دانه داشتند. تجزیه علیت نشان داد که بزرگ ترین اثرات مستقیم بر عملکرد دانه مربوط به صفات تعداد سنبله در متر مربع، وزن دانه در سنبله و عملکرد بیولوژیک بودند. گروه بندی ژنوتیپ ها با استفاده از تجزیه خوشه ای بر اساس همه صفات مورد بررسی به روش وارد، سه گروه و بر اساس صفات کیفی مورد بررسی چهار گروه را از یکدیگر تفکیک نمود.