شناسایی ریسک فاکتورهای بیومکانیکی بروز اختلالات اسکلتی- عضلانی در حرفه نانوایی براساس شاخص های jsi و ocra
چکیده
اهداف: کارگران حرفه نانوایی به دلیلی ماهیت شغل خود در معرض اختلالات اسکلتی- عضلانی ناشی از عوامل ارگونومی قرار دارند. هدف از انجام این پژوهش مطالعه ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی- عضلانی در حرفه نانوایی بود. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی در کلیه نانوایی های شهر گناباد در سال 1394 انجام شد و 28 نانوایی به روش سرشماری مورد مطالعه قرار گرفتند. از 3 روش جمع آوری اطلاعات مشاهده ای (برای آنالیز شغل ها و وظایف دارای حرکات تکراری)، مصاحبه ای (برای پرسش درباره نوع انجام و پیچیدگی کار) و ارزیابی ارگونومیک اندام فوقانی (شامل تکنیک های ocra و jsi به منظور تعیین سطوح ریسک واقعی وظایف تکراری و ارزیابی آنها) استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون تحلیلی غیرپارامتری همبستگی اسپیرمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: شاخص ocra برای کارکنان شاغل به عنوان چانه گیر و شاطر در نانوایی های لواش، سنگک و تافتون بیشتر از 4 (ناحیه قرمز) بود. به غیر از وظیفه چانه گیر در نانوایی سنگک، نمره شاخص استرین دست راست برای تمام وظایف موجود در نانوایی های لواش، تافتون و سنگک بیشتر از 7 (ناحیه قرمز) بود. بین نتایج شاخص ocra و روش jsi در تعیین وضعیت ارگونومیک شاغلان حرفه نانوایی در هر 3 نوع لواش (001/0p<؛ 545/0=r)، سنگک (001/0p<؛ 51/0=r) و تافتون (001/0p<؛ 461/0=r) ارتباط آماری معنی داری وجود داشت. نتیجه گیری: براساس نتایج شاخص های ocra و jsi، کارگران نانوایی ها از نظر ریسک ابتلا به صدمات اسکلتی- عضلانی در رده های بالایی قرار دارند.