بررسی پینه زایی در گیاه دارویی چویل (ferulago angulata b.) با استفاده از انواع ریزنمونه و تنظیم کننده های رشد
چکیده
چویل با نام علمی ferulago angulata b.از گیاهان دارویی مهم و متعلق به خانواده چتریان می باشد. جهت تعیین مناسب ترین نوع ریزنمونه و ترکیب هورمونی برای پینه زایی در این گیاه، آزمایشی در دانشگاه یاسوج با استفاده از ریزنمونه های ریشه، ساقه، برگ (حاصل از کشت جنین) و جنین برش خورده و تیمارهای هورمونی naa همراه با bap هرکدام در پنج سطح (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلیگرم در لیتر) و هم چنین 2,4-d در پنج سطح (0، 1، 2، 3 و 4 میلیگرم در لیتر) همراه با bap در پنج سطح (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلیگرم در لیتر) در محیطکشت ms4/1بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی و آزمایش قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که کلیه اثرهای اصلی، برهمکنش های دوگانه و برهمکنش ریزنمونه، naa وbap برای درصد پینه زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه معنی دار شد. در آزمایش دیگر نیز نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که کلیه اثرهای اصلی، برهمکنش های دوگانه و برهمکنش ریزنمونه و 2,4-d وbap برای درصد پینه زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه معنی دار شد. براساس مقایسه میانگین ها، ریزنمونه ریشه در تمام غلظت های naa صرفنظر از غلظت های مختلف bap جهت تولید پینه موثرتر بود. همچنین در تیمارهای هورمونی 2,4-d همراه با bap نیز، ریزنمونه ریشه در ترکیب هورمونی 1 میلیگرم در لیتر 2,4-d همراه با 5/1 میلیگرم در لیتر bap مناسب ترین ریزنمونه و ترکیب هورمونی از نظر ویژگی های درصد پینه زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه بودند. نظر به واکنش خوب چویل به پینه زایی می توان از این نتایج برای اهداف مختلف اصلاحی استفاده نمود.