مقایسۀ حداکثر اکسیداسیون چربی و fatmax بین زنان تمرین کرده و تمرین نکرده

هادی روحانی، استادیار فیزیولوژی ورزشی، پژوهشکده طب ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران سید صالح صفری موسوی، دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران سمیرا غلامیان، دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه فردوسی/ کارشناس آزمایشگاه علوم ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی اسماعیل فرزانه، پژوهشگر پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران

چکیده

هدفازپژوهشحاضر، مقایسۀ حداکثر اکسیداسیون چربی و شدتی از فعالیت ورزشی که حداکثر اکسیداسیون چربی در آن اتفاق می­افتد (fatmax)، در زنان تمرین­کرده و تمرین­نکرده بود. 10 زن سالم تمرین­نکرده (با سطح فعالیت ورزشی کمتر از سه ساعت در هفته و میانگین حداکثر اکسیژن مصرفی 34/0±66/2 لیتر در دقیقه) و 10 زن سالم تمرین­کرده (از اعضای یک تیم بسکتبال باشگاهی با میانگین حداکثر اکسیژن مصرفی 29/0±83/2 لیتر در دقیقه) که به­صورت هدفمند انتخاب شدند، نمونه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. آزمودنی­ها پس از10 تا 12 ساعت ناشتایی شبانه، آزمون ورزشی فزاینده­ای را روی چرخ کارسنج با مراحل سه دقیقه­ای تا سر­حد خستگی اجرا کردند. در طول آزمون گازهای تنفسی با استفاده از دستگاه گاز آنالایزر اندازه­گیری شد و میزان اکسیداسیون مواد، حداکثر اکسیداسیون چربی و fatmaxمحاسبه گردید. همچنین، از آزمون آماری تحلیل واریانس با اندازه­گیری­های مکرر و تی مستقل به­منظور مقایسۀ متغیرها در سطح p<0.05 استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین حداکثر اکسیداسیون چربی و fatmax در آزمودنی­های تمرین­کرده، به­طور معناداری بالاتر از مقدار آن در آزمودنی­های تمرین­نکرده می­باشد (p<0.05). همچنین، مقادیر اکسیداسیون چربی در شدت­های بالاتر از 55درصد vo2max در افراد تمرین­کرده، به­طور معناداری بالاتر از افراد تمرین­نکرده بود (p<0.05). به­طور­کلی، بالا­بودن سطح آمادگی جسمانی افراد تمرین­کرده سبب افزایش میزان اکسیداسیون چربی و کاهش اکسیداسیون کربوهیدرات در جریان فعالیت شده و شروع کاهش اکسیداسیون چربی در این افراد در شدت بالاتری اتفاق می افتد؛ بنابراین، دیرتر به منابع کربوهیدرات وابسته می شوند.