اثر تنش خشکی پس از گلدهی بر توان ذخیره سازی و میزان مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه ژنوتیپ های گندم
چکیده
بهمنظور بررسی اثر تنش خشکی پس از گلدهی بر انتقال مجدد ماده خشک 56 ژنوتیپ گندم، این آزمایش بهصورت لاتیس مستطیلی 7×8 با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا شد. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپها از لحاظ عملکرد دانه تفاوت معنیداری در سطح احتمال یکدرصد وجود داشت و در حدود 2/27 درصد افت عملکرد دانه در واکنش به تنش خشکی پس از گلدهی دیده شد. مقایسه میانگین عملکرد در ژنوتیپهای مختلف گندم نشان داد که در شرایط کنترل رطوبتی ژنوتیپهای داراب 2، نوید و un-11 (به ترتیب با 760، 690 و 662 گرم در مترمربع) بیشترین و رقم رسد (419 گرم در مترمربع) دارای کمترین عملکرد دانه بود و در شرایط تنش خشکی پس از گلدهی نیز ژنوتیپهای 330 و مغان 1 به ترتیب با 542 و 510 گرم در مترمربع بیشترین و رقم شیرودی با 187 گرم بر مترمربع کمترین عملکرد دانه را داشتند. از نظر انتقال مجدد ماده خشک و کارایی انتقال مجدد، میانگرههای پایینی ساقه نسبت به دم گل آذین و ماقبل آخر برتری نشانداد. ژنوتیپهای مورد مطالعه در انتقال مجدد و کارایی انتقال مجدد ماده خشک اختلاف معنیداری داشتند. با توجه به نتایج بهدست آمده، بهنظر میرسد که، کارایی انتقال مجدد تحت تاثیر ژنتیک و محیط بوده و احتمالاً تولید ماده خشک بیشتر در مرحله گلدهی باعث انتقال مجدد بیشتر ماده خشک به سمت دانه خواهد شد.