تأثیر چرای دام بر تولید صمغ کتیرا در رویشگاه های گون سفید پنبه ای (astragalus gossypinus fischer.)
چکیده
حضور و تردد زیاد دام های اهلی و چرای مفرط از گونههای علوفه ای همراه در رویشگاه های گونِ مولد صمغ کتیرا، می تواند سبب کاهش پتانسیل تولیدی کتیرا در گون ها شود. هدف این مطالعه، تعیین اثر شدت های مختلف چرای دام بر تولید صمغ کتیرا در رویشگاههای گون سفید پنبهای (astragalus gossypinus) در گون زارهای شهرستان گلپایگان، استان اصفهان بود. مقدار تولید صمغ کتیرا در هر بوته گون و متغیرهای رو-زمینی بوته های متناظر شامل ارتفاع از سطح خاک، قطر تاج پوشش و درصد تاج پوشش بهروش نمونه برداری تصادفی- سیستماتیک بر روی مجموع ترانسکت ها در سه تیمارِ چرای سبک، چرای متوسط و چرای سنگین در تابستان 1392 اندازه گیری شد. دادهها با آزمون تجزیه واریانس یکطرفه تجزیه و تحلیل و میانگینهای دارای تفاوت معنی دار، با آزمون توکی در سطح اطمینان 95 درصد تفکیک شدند. مقدار تولید صمغ کتیرا در گونزار تحت شدت چرای سنگین با گونزار تحت شدت چرای متوسط تفاوت معنیدار داشت (05/0> (p . مقدار تولید صمغ کتیرا در گونزار تحت شدت چرای سنگین 75/54 درصد کم تر از مقدار تولید صمغ کتیرا در گونزار تحت شدت چرای متوسط بود. تولید صمغ کتیرا در گونزار تحت شدت چرای سنگین 18/60 درصد کم تر از تولید صمغ کتیرا در شدت چرای سبک بود ) 05/0> (p . نهایتاً، تولید صمغ کتیرا در گونزار تحت شدت چرای متوسط با گونزار تحت شدت چرای سبک تفاوت معنیدار نداشت ) 05/0 (p . کم ترین مقدار متغیرهای مذکور در رویشگاه تحت شدت چرای سنگین و بیش ترین مقدار آن ها در رویشگاه تحت شدت چرای سبک بود . در ضریب همبستگی ( r ) بین قطر و ارتفاع هر بوته با مقدار تولید صمغ کتیرا در بوته های متناظر به ترتیب 33/0 و 21/0 بود ) 05/0> (p . بهعلاوه، درصد تاج پوشش هر بوته با مقدار تولید صمغ کتیرا رابطه معنیداری داشت ) 05/0> p ؛ 35 /0 r = ). حضور و چرای دام در رویشگاه های گون با تغییر ویژگی های ظاهری بوته ها، بهویژه در شدت چرای سنگین، بر تولید صمغ کتیرا در گون سفید پنبهای اثر منفی می گذارد.