مقاله

ارزیابی برآورد رسوب حوضه آبریز شهرچای میانه با استفاده از مدل های epm و fournier در محیط gis

محمدحسین رضایی مقدم، mohamad hossein rezaee mogadam university of tabrizدانشگاه تبریز صغری اندریانی، soghra andaryani university of tabrizدانشگاه تبریز محمدرضا نیکجو، mohamad reza nikjoo university of tabrizدانشگاه تبریز ابوالفضل مختاری اصل، abolfazl mokhtari asl department of natural resources and watershedمنابع طبیعی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

هر ساله هزاران تن خاک حاصلخیز از اراضی مختلف کشور مشتمل بر اراضی جنگلی، مرتعی و زراعی در اثر فرسایش خاک از دسترس خارج شده و با انباشت در مناطق رسوب گذاری موجب بروز خسارات قابل ملاحظه ای می شوند. برای جلوگیری و مهار این پدیده لازم است مناطق تولید رسوب (تحت فرسایش) همراه با شدت و مقدار آن شناسایی شوند تا از این طریق افزون بر تعیین نقاط بحرانی و رده بندی مناسب بتوان اقدام به برنامه ریزی مقتضی در قالب طرح های حفاظت خاک یا آبخیزداری نمود. هدف از تحقیق حاضر، بررسی نتایج مدل­های epm و فورنیه با هدف تعیین مناسب ترین مدل برای برآورد فرسایش و رسوب در حوضه­ ی آبریز شهر چای میانه و هم­چنین بررسی کارایی مدل ساده ای مانند مدل فورنیه به جای مدل­های هزینه بر و زمان بر می باشد. به­ منظور ارزیابی مدل­ های مورد استفاده و تعیین مدل مناسب، از داده های مشاهده ای و اندازه گیری شده­ ی رسوب (آمار 40 ساله ایستگاه کوهسالار) استفاده گردید. بدین منظور 22 زیر حوضه در منطقه­ ی مورد مطالعه در نظر گرفته شد. برای هر یک از زیر حوضه ها، لایه های مورد نیاز اعم از لایه های عناصر اقلیمی مانند دما و بارش، توپوگرافی مانند شیب و ... با استفاده از تکنیک­ های سنجش از دور و gis تهیه گردید. نتایج نشان می دهد مدل epm با خطای نسبی 9/9 درصد همخوانی نزدیکی با وزن رسوب مشاهداتی دارد. هم­چنین مدل فورنیه بسیار کم­تر از حد، وزن رسوب تولیدی را نشان می دهد و تغییر وزن رسوب ویژه در زیر حوضه ها تقریباً عدد مشابهی را در منطقه­ ی مورد مطالعه نشان می دهند و این پارامتر مساحت زیر حوضه ها است که در تبدیل رسوب ویژه به رسوب کل عامل تغییر در مقدار وزن رسوب در زیرحوضه ها می گردد.

اسناد مشابه