مطالعۀ آزمایشگاهی تأثیرات اسانس روغنی پونۀ کوهی (origanum vulgare) در سطوح مختلف بر فراسنجه های تخمیر شکمبه ای، متان تولیدی و کنترل اسیدوز شکمبه ای القاشده
چکیده
هدف از تحقیق حاضر، بررسی آزمایشگاهی تأثیرات اسانس روغنی پونۀ کوهی در دوزهای مختلف (0، 250، 500، 750 و 1000 میلی گرم بر لیتر) بر کینتیک تولید گاز، برخی فراسنجه های هضم و تخمیر شکمبه، تولید متان و همچنین تعیین پتانسیل آن در کنترل اسیدوز شکمبه ای در قالب آزمایشی چهار مرحله ای بود. در مرحلۀ اول به موازات افزایش دوز اسانس، حداکثر گاز تولیدی (a) و نرخ تولید گاز (b) به صورت غیرخطی و فاز تأخیر (l) به صورت خطی تغییر کردند که حداکثر مقدار a و b و حداقل مقدار l در سطح 250 میلی گرم بر لیتر اسانس مشاهده شد. در آزمایش دوم، قابلیت هضم حقیقی مادۀ خشک (ivtdmd) و آلی (ivtomd) و غلظت کل اسیدهای چرب فرار (tvfa) در دوزهای بالای 500 کاهش یافتند. با این حال، مقدار گاز تولیدی بعد از 24 ساعت و تودۀ میکروبی (mb) با افزایش دوز اسانس تا 750 میلی گرم بر لیتر افزایش یافتند. همچنین نسبت مولی استات و پروپیونات در دوزهای بالای 500 میلی گرم بر لیتر، کاهش و نسبت بوتیرات افزایش یافت. استفاده از اسانس پونۀ کوهی موجب کاهش غیرخطی مقدار و درصد متان تولیدی شد، اما هیچ کدام از سطوح استفاده شده، در کنترل اسیدوز شکمبه ای تأثیری نداشت.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- شهین یادگاری — کارشناس ارشد، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
- مصطفی ملکی — استادیار، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
- پویا زمانی — دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
- مهدی دهقان بنادکی — دانشیار، گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران