نقد و بررسی تشبیه در مثنوی ِاسرارخودی اقبال لاهوری
چکیده
اقبال در مثنوی اسرار خودی، از عناصر بیانی مختلفی، بخصوص تشبیه، برای بیان اندیشهها و مفاهیم و معانی اندرزگونه ی خود بهره جسته است. این جستار بر آن است تا از طریق استفاده از جامعه آماری، ساختارهای تشبیهی موجود در اسرارخودی اقبال را مشخص و انواع تشبیهات و عناصر تشکیل دهنده ی آن ها را باز نماید. مبنای این مقاله از جهت ساختاری بر اساس معرّفی و تحلیل انواع تشبیهاتاز جهت عناصر و موّاد بکار رفته، حسی و عقلی بودن طرفین، فشردگی و گستردگی ساختارتشبیهات، مفرد و مرکب بودن طرفین، شکل و وجهشبهدر اسرارخودی ، استوارگردیده و روش کار بر پایه ی توصیف و تحلیل دادهها، از دیدگاه اسلوبهای بلاغت است. ضمن اینکه در پایان، بر اساس جداول آماری، جایگاه انواع تشبیه در اسرارخودی اقبال نشان داده شده است. با انجام این پژوهش در مییابیم که تشبیه در اسرار خودی از عناصربیانی مهم برای بیان اندیشههای اقبال بوده و در اشکال مختلفی به کار رفته است.