مقایسه اثر سیکلوسپورین و ترکیب سیکلوسپورین و ویتامین آ بر روی پارانشیم کبد موش بزرگ آزمایشگاهی
چکیده
سابقه و هدف: امروزه بقای اعضای پیوندی یکی از مطرح ترین مشکلات دنیای پزشکی است و اکثریت افرادی که پیوند اعضا می شوند مجبور به مصرف طولانی مدت داروهای ایمونوساپرسیو می باشند و مصرف درازمدت این داروها بر روی ارگان های مختلف اختلالاتی ایجاد می کند. در این مجموعه سعی نموده ایم تا با انجام تحقیقی اثرات سیکلوسپورین (یکی از داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی) و سیکلوسپورین و ویتامین آ را بر روی پارانشیم کبد موش آزمایشگاهی ( rat ) بررسی نماییم. مواد و روش ها: تحقیق به روش مداخله تجربی-کارآزمایی آزمایشگاهی ( experimental lab ) بر روی تعداد 40 عدد rat انجام گرفت. که به طور تصادفی به چهار گروه ده تایی تقسیم شدند. به گروه اول سیکلوسپورین با دز 40 mg/kg به همراه روغن زیتون (حلال) به صورت زیرپوستی تزریق گردید. در گروه دوم علاوه بر سیکلوسپورین، ویتامین آ با دز 10 mg/kg به صورت عضلانی تزریق شد. گروه سوم فقط حلال را به صورت زیرپوستی دریافت کردند و به گروه چهارم هیچ ماده ای تزریق نشد. تزریقات به مدت دو هفته هر روز ادامه یافت رت ها در دمای 25 و رطوبت 40% در شرایط ثابت و آب و غذای آزاد نگهداری می شدند. بعد از سپری شدن مدت زمان تزریق دو نمونه مشخص از کبد هر رت را جهت بررسی نمونه برداری کرده و پس از ثبوت در فرمالین 10% و مراحل پاساژ بافتی و رنگ آمیزی با h & e ، با میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. با استفاده از آزمون anova تعداد سلول های کوپفر مورد قضاوت آماری قرار گرفت. یافته ها: نتایج بدست آمده در گروه آزمایشی سیکلوسپورین، به هم ریختن نظم هپاتوسیت ها و احتقان و پرخونی سینوزوئیدها و وجود سلول های آپوپتوتیک، بوده است. فضای پورت و عناصر موجود در آن در مقایسه با گروه نرمال وضوح نداشته و در سلول های کوپفر خون دیده شده و فضای سینوزوئیدها متسع گشته بود. با مقایسه ای که از دو گروه آزمایشی سیکلوسپورین بعمل آمد در گروهی که ویتامین آ دریافت داشتند تغییرات ذکر شده دیده نشد و یا بسیار مختصر بود. در گروه سیکلوسپورین نسبت به گروه نرمال کاهش معنی دار در تعداد سلول های کوپفر دیده شد ( p <0.001). در عین حال در گروه سیکلوسپورین و ویتامین آ تعداد سلول های کوپفر نسبت به گروه سیکلوسپورین تنها افزایش نشان می داد. نتیجه گیری و توصیه ها: سیکلوسپورین سبب به هم ریختگی نظم هپاتوسیت ها و پرخونی و اتساع سینوزوئیدها و کاهش سلول های کوپفر در پارانشیم کبد می شود و اضافه کردن ویتامین آ به آن سبب کاهش قابل توجه عوارض سیکلوسپورین بر روی پارانشیم کبد می شود.