الگوهای غذایی نوجوانان تهرانی و ارتباط آن با شاخص های تن سنجی و فشار خون: مطالعه ی قند و لیپید تهران

گلاره کوچک پور، gelareh koochakpour obesity research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده ی علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی فیروزه حسینی، firoozeh hosseini obesity research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده ی علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی زهرا بهادران، zahra bahadoran obesity research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده ی علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی پروین میرمیران، mirmiran azizi obesity research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranتهران، مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده ی علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران، فریدون عزیزی، fereidun azizi endocrine research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات غدد درون ریز، پژوهشکده ی علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

چکیده

نوجوانی مهم­ترین دوره ی ایجاد عادات غذایی است. هدف پژوهش حاضر تعیین الگوهای غذایی در نوجوانان و ارتباط آن با نمایه­های تن سنجی و فشار خون بود. مواد و روش ها: در پژوهش حاضر، 507 نوجوان 19-10 ساله جمعیت قند و لیپید تهران مورد بررسی قرار گرفتند. ارزیابی دریافت­های غذایی فـرد بـا استفاده از پرسش نامه ی بسامد خـوراک نیمه کمی انجام شد. شاخص­های تن سنجی (وزن، قد، دور کمر) و فشارخون، و فعالیت بدنی افراد نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته­ها: دو الگوی غذایی با استفاده از روش تحلیل عاملی ـ تحلیل مولفه­های اصلی با دوران واریماکس روی 21 گروه غذایی به دست آمد. الگوی غذایی سالم شامل سبزی، لبنیات کم­چرب و غلات کامل، و الگوی غذایی ناسالم شامل غذاهای آماده، نوشیدنی­های شیرین و غلات تصفیه شده بود. تفاوت معنی­داری در توزیع الگوی غذایی سالم بین دختران و پسران، و هم­چنین بین گروه­های سنی مختلف مشاهده گردید، امتیاز الگوی غذایی سالم در پسران بیشتر از دختران و با بالا رفتن سن افزایش یافت. ارتباط معنی­داری بین امتیاز الگوی غذایی ناسالم با میزان فعالیت بدنی وجود داشت و با افزایش امتیاز الگوی غذایی ناسالم، درصد فعالیت بدنی متوسط تا زیاد کاهش یافت. پس از تعدیل عوامل مداخله­گر، بین الگوی غذایی ناسالم و نمایه ی توده ی بدن و دور کمر ارتباط معنی­داری مشاهده گردید. ارتباط معنی­داری بین فشار خون و هیچ­کدام از الگوهای غذایی مشاهده نشد. نتیجه گیری: پیروی از الگوی غذایی ناسالم در نوجوانان یکی از عوامل مهم افزایش نمایه ی توده ی بدن و ایجاد چاقی شکمی می­باشد.