ارزیابی کارائی مدل cropwat 8.0 در پیش بینی و برآورد مصرف آب و میزان عمل کرد محصول سویا با استفاده از داده های مزرعه ای در منطقه کرج
چکیده
محدودیت های فعلی در منابع آبی قابل دسترس به ویژه برای استفاده در بخش کشاورزی نشان می دهد که توجه بیش تر به مدیریت آب آبیاری غیر قابل اجتناب است. کم آبیاری به عملیاتی گفته می شود که برای بهبود استفاده از واحد حجم آب انجام می گیرد. در این تحقیق کارایی مدل cropwat 8.0 در مقابل داده های مزرعه سویا (که تحت مدیریت کم آبیاری قرار گرفته بود) ارزیابی شد. این آزمایش در سالهای زراعی 88-1387 و 89-1388 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و چهار تیمار آبیاری سطحی جویچه ای ]تیمار کم آبیاری سنتی درحد 50 و 75 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک، تیمار آبیاری بخشی منطقه ریشه (partial root drying) درحد 50 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک و تیمار آبیاری کامل (شاهد) [ روی سویا رقم ویلیامز در کرج انجام شد. مقادیر واقعی ضرایب گیاهی در مدل جایگزین شدند. مقدار کارایی مصرف آب و عمل کرد محصول در تیمار شبیه سازی شده آبیاری کامل (شاهد) تقریباً مشابه با داده های واقعی بود. شاخص های ارزیابی مدل (rmse، crm و sd) در سال زراعی 87 به ترتیب برابر 47/3، 14/0- و 2/15 و در سال زراعی 88 نیز به ترتیب معادل 22/4، 11/0- و 59/12 بود. هم چنین نشان داده شد که مدل قادر است میزان کاهش عمل کرد محصول را نزدیک به مقادیر واقعی تخمین بزند. مقادیر مثبت به دستآمده برای شاخص ef (87/0 و 91/0) نشاندهندة کارایی بالای مدل در پیش بینی عمل کرد محصول بود. این تحقیق نشان داد که کاربرد مدل cropwat 8.0 با اصلاح ضرایب گیاهی در مراحل مختلف رشد گیاه، و با استفاده از خصوصیات خاک و گیاه توانست در پیش بینی، تخمین و تعیین میزان مصرف آب و مقدار عمل کرد محصول بهطور معنی داری مؤثر واقع شود.