اثر مصرف خوراکی حب مقل (commiphora mukul) بر میزان گلوکز و چربی های سرم در موش های صحرایی نر دیابتی
چکیده
مقدمه: با توجه به وجود شواهد متعدد مبنی بر اثر کاهنده ی لیپید حب مقل و آثار سودمند آن بر متابولیسم، در این بررسی اثرهای هیپوگلیسمیک و هیپولیپیدمیک این گیاه در مدل تجربی دیابت قندی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: 56 موش های صحرایی نر به طور تصادفی به چهار گروه شاهد، شاهد تیمار شده با حب مقل، دیابتی، و دیابتی درمان شده با مقل تقسیم بندی شدند. دو گروه تیمار شده با مقل، پودر گیاه مخلوط شده با غذای استاندارد موش (25/6%) را به مدت دو ماه بدون محدودیت دریافت نمودند. میزان گلوکز، تری گلیسرید، کلسترول تام، ldl-c و hdl-c سرم قبل از بررسی و در هفته های چهارم و هشتم پس از بررسی تعیین شد. یافته ها: میزان کاهش وزن موش های دیابتی درمان شده با مقل پس از دو ماه به 2/2±8/7% رسید که در مقایسه با کاهش وزن موش های گروه دیابتی (2/2±8/29%) تفاوت معنی داری را نشان داد (05/0 p<). در پایان ماه دوم، مقدار گلوکز سرم در گروه دیابتی و دیابتی درمان شده نسبت به گروه شاهد افزایش معنی داری پیدا کرد (01/0 p<)، نکته قابل توجه افزایش کمتر گلوکز در گروه دیابتی درمان شده نسبت به گروه دیابتی بود (05/0p<). سطوح تری گلیسرید و کلسترول تام سرم در موش های دیابتی نسبت به شاهد افزایش مشخص اما غیر معنی دار از نظر آماری نشان داد. کاهش بارز و معنی دار کلسترول در گروه دیابتی درمان شده نسبت به گروه دیابتی قابل توجه بود. در نهایت، به ترتیب تغییرات متوسط کاهشی و افزایشی لیپوپروتئین های ldl-c و hdl-c منجر به تشکیل یک نسبت بسیار مناسب از hdl-c/ldl-c شد که این نسبت در گروه های شاهد، درمان شده و دیابتی درمان شده به ترتیب 24 و 248% به دست آمد که نسبت به گروه شاهد تفاوت معنی داری داشت. نتیجه گیری: تجویز خوراکی و درازمدت گیاه مقل در مدل تجربی دیابت قندی ضمن جلوگیری از کاهش شدید وزن موش ها قادر به ایجاد اثرهای هیپوگلیسمیک بارز است و موجب تغییرات مطلوب و سودمند در سطح لیپیدهای خون می گردد، به طوری که نسبت hdl-c/ldl-c به عنوان یک شاخص بسیار با اهمیت در این حیوانات افزایش می یابد.