تعیین ویژگیهای گیتاشناسی حوضه ی آبخیز، با استفاده از شبیه رقومی ارتفاعی حاصل از سنجنده ی aster (مطالعه ی موردی: دشت کبودراهنگ، استان همدان)

مجید رحیم زادگان، محمدحسین مریخ پور

چکیده

یکی از منابع اطلاعاتی مورد نیاز در تعیین ویژگیهای گیتاشناسی حوضه های آبخیز داده های ارتفاعی است. شبیه رقومی ارتفاع[1] (dem) یکی از محصولات تصاویر ماهواره ای سنجنده ی تشعشع سنج پیشرفته ی فضابرد تابش گرمایی و بازتابی[2] (aster) است. هدف این تحقیق، تعیین ویژگیهای گیتاشناسی حوضه ی آبخیز با استفاده از dem حاصل از سنجنده ی aster است. بدین منظور دشت کبود راهنگ به عنوان محدوده ی مطالعاتی انتخاب شده که بخشی از حوضه ی رود قره چای بوده و با وسعت km2 3448 در شمال استان همدان قرار دارد. برای ارزیابی خروجیها، از نتایج ارائه شده به وسیله ی دفتر مطالعات آب منطقه­ای استان همدان که از dem سنجنده ی [3]srtm، تصاویر هوایی سازمان نقشه برداری کشور و پردازش های سامانه ی اطلاعات جغرافیایی[4] (gis) استخراج شده، استفاده گردید. برای دستیابی به هدف تحقیق، با استفاده از dem سنجنده ی aster، ابتدا شبکه ی آبراهه­ها شامل جهت جریان و جهت جریان تجمعی تعیین شده، سپس استخراج حوضه ی آبخیز و رتبه­بندی رودخانه­ها صورت گرفته و در نهایت ویژگیهای گیتاشناسی حوضه ی آبخیز استخراج گردیدند. نتایج نشان دادند که مساحت حوضه 43/3410 کیلومتر مربع با 09/1 درصد خطا، محیط حوضه 34/406 کیلومتر با 82/5 درصد خطا و طول حوضه 82/112 کیلومتر با 28/8 درصد خطا محاسبه شدند. همچنین، ضریب شکل در روشهای هورتون، گراولیوس، میلر و شیوم به ترتیب 267/0، 94/1، 259/0 و 584/0 محاسبه شدند و زمان تمرکز حوضه در روشهای کرپیچ، کربای-هاتاوی، برانسی-ویلیامز، کارتر و ونتورا به ترتیب 33/13، 86/4، 91/6، 53/46 و 57/148 ساعت حاصل شدند. [1] digital elevation model [2] advanced spaceborne thermal emission and reflection radiometer [3] shuttle radar topography mission [4] geographic information system