ارزیابی لیپیدهای سرم در دختران نوجوان دبیرستان های شهر تبریز و ارتباط عوامل اجتماعی اقتصادی و تغذیه ای با آن

دل آرام قدسی، d ghodsi department of nutrition and biochemistry, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran: تهران، شهرک قدس، بلوار فرحزادی، خیابان ارغوان غربی، شماره 46، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، گروه تغذیه جامعه، دل آرام قدسی. دکتر سلطانعلی محبوب، s mahboob department of nutrition and biochemistry, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran دکتر نسرین امیدوار، n omidvar department of community nutrition, national nutrition and food technology research institute, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, iran شعله ایزدی فرد، sh eezadifard department of nutrition and biochemistry, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran )، دکتر علیرضا استادرحیمی، a ostadrahimi department of nutrition and biochemistry, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran حسین کوشاور، h koshavar department of statistics, school of public health and nutrition, tabriz university of medical sciences, tabriz, iran

چکیده

چکیده مقدمه: بیماری های قلبی ـ عروقی یکی از بیماری های مزمن شایع در سراسر جهان است. کلسترول خون که مهم ترین پیشگویی کننده حملات قلبی است, از دوران کودکی می تواند افزایش یابد و سطح آن در کودکی با میزان آن در سایر دوره های زندگی مرتبط است. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی و تعیین پروفایل لیپید دختران نوجوان شهر تبریز و بررسی ارتباط آن با وضعیت تغذیه‏ای و اقتصادی ـ اجتماعی در دختران نوجوان اجرا شده است. مواد و روش ها: 232 نفر از دختران دانش آموز دبیرستانی شهر تبریز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. اطلاعات جمعیتی با استفاده از یک پرسشنامه خوداجرا و اطلاعات مربوط به وضعیت مصرف غذایی با استفاده از یک یادامد 24 ساعته و دو یادداشت غذایی روزانه گرداوری شد. از هر دانش آموز 4 سی سی نمونه خون وریدی در حالت ناشتا گرفته شد و لیپیدهای سرم به روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد. قد و وزن نمونه ها اندازه گیری و نمایه توده بدنی (bmi) محاسبه شد. یافته ها: میانگین و انحراف معیار تری گلیسرید، کلسترول، ldl-c و hdl-c در افراد مورد بررسی به ترتیب 5/42±99/94، 74/42±07/158، 95/40±45/103، 51/10±23/36 mg/dl بود. فراوانی شیوع هیپرتری گلیسریدمی (mg/dl 200≤) در نمونه مورد مطالعه کمتر از 3% و شیوع هیپرکلسترولمی (mg/dl 170≤)، افزایش ldl-c (mg/dl 130≤)، کاهش hdl-c (mg/dl 35≥) به ترتیب 4/19، 1/21 و 7/54% براورد شد. بین میزان لیپیدهای سرم و دریافت غذایی و متغیرهای اقتصادی ـ اجتماعی در دختران نوجوان مورد مطالعه رابطه ای مشاهده نشد. میانگین و انحراف معیار bmi در نمونه های مورد بررسی kg/m2 01/4±30/21 بود. همبستگی مثبت و ضعیف بین bmi و tg (23/0=r،01/0=p)، tc (29/0=r،01/0=p)، ldl-c (22/0=r،01/0=p) مشاهده شد. نتیجه گیری: شیوع بالای هیپرلیپیدمی در دختران نوجوان مورد مطالعه نشان دهنده ضرورت توجه به خطر بروز بیماری های قلبی ـ عروقی و برنامه ریزی برای کاهش و یا کنترل لیپیدهای سرم و اضافه وزن در این گروه سنی است. در بین متغیرهای مورد بررسی نمایه توده بدن یکی از مهم ترین عوامل مرتبط با افزایش لیپیدهای سرم در نمونه مورد مطالعه است.