ارزیابی آسیب پذیری محوطه ها و بناهای تاریخی در خطر سیلاب با استفاده از تحلیل چند معیاره مکانی anp-owa
چکیده
استفاده از تحلیل چند معیاره مکانی به عنوان روشی قابل اطمینان در gis برای مدلسازی خطر سیلاب کارایی فراوان دارد. در این پژوهش، مدلسازی خطر سیلاب و آسیب پذیری محوطه های تاریخی مورد بررسی قرار گرفته و نقشه های پهنه بندی خطر سیلاب در منطقه مورد مطالعه تهیه شده است. منطقه مورد مطالعه دشت ایذه و محوطه ای تاریخی با نام دره کول فره است که تعداد شش نقش برجسته باستانی در آن واقع شده است که در معرض آسیب سیلاب های فصلی قرار دارند. در این پژوهش پس از تعیین معیارهای مؤثر در خطر سیلاب، داده های مورد نیاز آماده سازی و از روش تحلیل anp-owa استفاده شده و بر اساس هفت سناریوی مختلف تحلیل مکانی با خطر و وزن های مختلف، تعداد هفت نقشه پهنه بندی خطر سیلاب حاصل شد. بدین منظور پس از اعمال وزن های حاصل از تحلیل anp به لایه معیارها ، عملگر owa به آن اعمال شد و نقشه پهنه بندی خطر سیلاب حاصل گردید. اصل کلی روش owa عبارت است از توانایی در پیاده سازی دامنه وسیعی از عملگرهای ترکیبی بوسیله انتخاب یک مجموعه مناسب از وزن های ترتیبی. این عملگرهای ترتیبی با نام عملگر owa شناخته می شوند. نتایج مقایسه نقشه خطر سیل در هفت سناریوی مختلف نشان می دهد که دره کول فره در پنج سناریوی مختلف در پهنه 'خطر شدید' قرار می گیرد. در مرحله بعد، ریز پهنه بندی خطر سیلاب در دره کول فره انجام شد و نقوش برجسته واقع در آن از نظر میزان خطر پذیری مورد بررسی قرار گرفت. نقشه های ریز پهنه بندی تحت سه سناریو تهیه گردید و از همپوشانی نقوش برجسته با این نقشه ها مشخص شد که نقوش شماره 2، 3 و 6 در پهنه خطر شدید سیلاب قرار دارند و حتی با تغییر سناریوی تصمیم گیری، این نقوش برجسته همواره در خطر شدید سیلاب قرار دارند.