بررسی تطبیقی سازها و نوازندگان درنقشبرجستههای i، iii و iv کول فرح در هزارهی اول پیش از میلاد (ایلامی نو)
چکیده
منطقهی کول فرح در شمال شهر ایذه، شامل 6 نقشبرجستهی سنگی از دورهی ایلامی نو حدود 1000-500 ق.م است. مراسم مذهبی همراه با موسیقی یکی از نکات مهم نقشبرجسته های i، iii و iv کول فرح است که گروهی از نوازندگان ایلامی را نشان می دهد. این پژوهش با هدف شناخت و کاربرد دو عامل اصلی سیر تکاملی سازشناسی و جایگاه نوازندگان در این سه نقشبرجستهی دورهی ایلامی با توجه به شکل و کاربرد آن ها در مراسم و با بهرهگیری از مطالعات کتابخانه ای و فیشبرداری از اطلاعات مربوط و سپس با روش میدانی، تطبیقی و تحلیلی انجام شده است. یافته ها بر اساس سازشناسی، مدل لباس و مو، موقعیت اجتماعی و مکان قرارگرفتن نوازندگان در نقوشبرجستهی i، iii و iv تحلیل شدهاند. یافتههای پژوهش گویای وجود یک رهبر ارکستر و سازهای چنگ زاویه ای (عمودی 14 سیم و افقی 9 سیم) و ساز کوبه ای مربع شکل در نقوشبرجستهی نوازندگان است، و نیز وجود نمادین سازهای مؤنث (چنگ، طبل) و رداهای بلند نوازندگان کول فرح i که از لحاظ قدمت از دو نقش iii و iv جدیدتر است، احتمال موقعیت بالای اجتماعی نوازندگان یا ورود احتمالی نوازندگان زن به دربار ایلامی را افزایش می دهد.