سینما و تاریخنگاری: گفتمان «گونه ی فیلم تاریخی»
چکیده
فیلم تاریخی همواره مقولهای بحثانگیز بین مورخان و فیلمسازان بوده است. در سه دههی اخیر که تولید این گونه فیلم رشد چشمگیری یافته، میزان پژوهشهایی که به فیلمهای تاریخی و یا به رابطهی فیلم و تاریخ پرداختهاند نیز افزایش یافته است. این مقاله با بکارگیری روش پژوهش کتابخانهای و اسنادی، پس از معرفی انواع فیلمهای تاریخی، به مقولهی تاریخنگاری میپردازد و دیدگاههای متفاوت مورخان، فیلمسازان و پژوهشگران را به بحث میگذارد. سپس موضوع را با طرح مطالب زیر پی میگیرد: اعتبار فیلم به مثابهی سند در پژوهشهای تاریخی و علمی، تمایز تاریخ و فیلم تاریخی، مقایسهی کار تاریخنگار با خالق فیلم تاریخی، فیلم تاریخی به مثابهی تاریخ بصری و روشهای تاریخنگاری فیلمیک. در انتها چنین نتیجهگیری میشود که رابطهی سینما با تاریخنگاری، با شکلگیری و تحول این گونه، بر مناسبات زیر استوار است: تصویرکردن وقایع، دورهها و شخصیتهای تاریخی، تحول فنآوریهای فیلم، تغییر در بینش فیلمسازان نسبت به تاریخ و تاریخنگاران نسبت به سینما، و پیدایش شیوههای جدید تاریخنگاری (از جمله «تاریخنگاری بصری» به روش فیلمیک).