برآورد ارزش اقتصادی کارکرد تنظیم آب توسط اکوسیستم های مرتعی البرز مرکزی
چکیده
اکوسیستم های طبیعی از طریق کارکردهای متعدد خود، خدمات و کالاهای بسیاری را در اختیار جوامع بشری قرار میدهند. یکی از جنبههای مهم کارکردی اکوسیستم ها، تأثیر آنها در تنظیم چرخۀ هیدرولوژیک و کمک به نفوذ و نگهداشت آب در خاک و پیشگیری از جریان آن بر سطح خاک و آثار متعاقب آن از جمله فرسایش خاک و بروز سیل است. کمّی کردن کارکردهای اکوسیستمی و برآورد ارزش اقتصادی آنها، تأثیر زیادی بر تنظیم روند بهرهبرداری از این منابع دارد. در تحقیق حاضر تلاش شد ضمن کمّی کردن کارکرد تنظیم آب توسط اکوسیستم های مرتعی حوضۀ طالقان میانی به عنوان یکی از حوضههای معرف منطقۀ البرز مرکزی، ارزش اقتصادی این کارکرد برآورد شود. به این منظور با استفاده از روش cn و با رویهمگذاری لایههای اطلاعاتی مؤثر در این روش، نقشۀ cn منطقه تهیه شد و با در نظر گرفتن سناریوهای کاهش یا حذف پوشش گیاهی در سطح تیپ های مرتعی، اثر این تغییرات بر مقدار رواناب و نفوذ آب ناشی از بارش های سالانه بررسی شد. در ادامه، ارزش اقتصادی این کارکرد با استفاده از رویکرد هزینۀ جایگزین برآورد شد. براساس نتایج، ارزش اقتصادی سالانۀ کارکرد هر هکتار از مراتع منطقه در تنظیم آب به طور متوسط 960628 ریال برآورد شد. محاسبۀ این رقم به ویژه با توجه به قرارگیری حوضۀ مطالعاتی در بالادست سد مخزنی طالقان و کاربرد آن در سیاستگذاری مدیریت منابع آب حوضه حائز اهمیت است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سید علیرضا موسوی — استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان
- حسین ارزانی — استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج