مفهوم غایت در اندیشه سیاسی غرب و اسلام
چکیده
در این جستار جایگاه مفهوم غایت در نظام و دستگاه اندیشمندان سیاسی و بویژه اسلام مورد بحث قرار می گیرد.غایتی که کمال مطلوب رهر و در راه است و در منتهی الیه راه قرار دارد.بدین ترتیب،رابطهء استعارهء صراط و راه،با مفهوم غایت در کانون بررسی است استعاره صراط یا مفهوم«غایت»و غایتمندی در مورد صورت نگرفته است.در چنین پیش فرضی«اندیشهء سیاسی»به مثابهء«صراط و راه»تصور می شود و با جستجوی ابعاد وجه شباهت های این دو،اندیشهء سیاسی قابل فهم و بسط می شود.در واقع،ادیان و ایدئولوژیها هریک به مثابهء راهی تلقی می شود که جلو پای بشریت گذاشته شده است.راهی برای زندگی و زندگی سیاسی همان گونه که کیهان،انسان،و تاریخ دارای غایتی است،تعالیم اسلام و در وجه استعاری آن،راه اسلام نیز دارای همان غایت و در هماهنگی کامل با آن است؛زیرا خداوند خالق کیهان( (cosmos ، انسان،و واضع اسلام و دیگر ادیان بزرگ الهی است.بنابراین غایتی که در فرجام راه اسلام و رهروان آن قرار دارد،همان غایتی است که خداوند در تکوین هستی و عنصر مرکزی آن،یعنی انسان به ودیعه گذاشته است.همین راه است که رهرو را به غایت می رساند.سایر ایدئولوژیها کژراهه هایی است که رهرو از مقصد و غایتش دور می سازد.در اندیشهء سیاسی اسلام،دین و سیاست از یک راه می گذرند و ساحب تکوین با ساحت تشریع رابطه ای ناگسستنی دارند.زیر سیستم اندیشهء سیاسی از دستگاه کلی فلسفی و نگرش هستی شناختی و انسان شناختی متفکر استنتاج می شود و اخلاق و سیاست برخلاف اندیشه سیاسی معاصر همچنان در یک بستر به حرکت خود ادامه می دهد.