تعیین کیفیت علوفه ای شوران (salsola vermicolata) و سیاه شور (suaeda fruticosa) منطقه سیستان در مراحل فنولوژیک مختلف
چکیده
فنولوژِی (پدیده شناسی) یکی از مباحث علم وسیع بومشناسی است. مطالعه فنولوژی برای تنظیم برنامههای چرای دام، تعیین خوشخوراکی و ارزش تغذیه ای گونههای گیاهی در مراحل مختلف حیاتی در مرتعداری اهمیت دارد. این پژوهش بهمنظور تعیین ترکیبات شیمیایی و ارزش تغذیهای گیاه شوران ( salsola vermicolata ) و سیاه شور ( suaeda fruticosa ) که از گونههای شورپسند هستند، در سه مرحله فنولوژیکی (رویشی، گلدهی و بذردهی) مورد بررسی قرار گرفت. پس از جمعآوری نمونههای گیاهی و آسیاب، ترکیبات شیمیایی به روش استاندارد، گوارشپذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم به روش آزمایشگاهی تولید گاز تعیین شد. نتایج بیانگر تغییرات معنیداری در ترکیب شیمیایی گیاه مورد بررسی در مراحل مختلف فنولوژیکی بود (05/0 p< ). با پیشرفت مرحله رشد، از مقدار پروتئین خام، گوارش پذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم کاسته و بر محتوی الیاف سلولی افزوده شد (05/0 p< ). بیشترین نرخ حجم گاز تولیدی در 96 ساعت، گوارش پذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم مربوط به مرحله رویشی شوران بود (05/0 p< ). کیفیت علوفه ای شوران در مرحله رویشی بهترین ارزش تغذیهای را در مقایسه با مراحل دیگر شوران و مراحل مختلف فنولوژیکی گونه سیاه شور داشت. نتایج بیانگر آن است که پیشرفت مرحله رشد و در نتیجه افزایش سهم اجزای دیواره سلولی موجب کاهش معنیداری در ارزش تغذیهای میشود. در نتیجه توصیه میشود این گیاه در مرحله رویشی برای تعلیف دام استفاده شود که از ارزش تغذیهای مطلوبتری برخوردار میباشد.