بررسی تاثیر دمای محیط در قدرت بیماریزایی ویروس چند وجهی هسته ای کرم غوزه پنبه helicoverpa armigera multiple nucleopolyhedrovirus در آزمایشگاه
چکیده
پایین بودن سرعت تاثیر ویروس در مزرعه یکی از عوامل محدودکننده کاربرد باکولوویروس ها می باشد. دمای حاکم بر شرایط میکروکلیمایی موجود در منطقه از جمله عواملی است که به عنوان یک عامل جانبی در کنار سایر عوامل موثر در کارایی و سرعت تاثیر ویروس اثرگذار می باشد. در این بررسی تاثیر دمای 30- 20 درجه سانتی گراد بر فعالیت بیولوژیکی(ld50 و lt50) ویروس چند وجهی هسته ای کرم غوزه پنبه (helicoverpa armigera multiple nucleopolyhedrovirus) در لاروهای اوایل سن 3 کرم غوزه پنبه helicoverpa armigera hub.در شرایط نوری d8 : l16 و رطوبت نسبی 60- 50% در قالب طرح اسپلیت پلات فاکتوریل به صورت دز و زمان لازم برای مرگ و میر با اهمیت برابر در داخل عامل دما مورد ارزیابی قرار گرفت. مقادیر ld50 مربوط به ویروس در دماهای 20، 26 و 30 درجه سانتی گراد به ترتیب 83/3580، 82/2614 و 62/1751 پلی هدر در هر لارو برآورد شد. مقایسه میانگین مقادیر ld50 با آزمون دانکن در هر سه دما نشان می دهد که با افزایش دما میزان مرگ و میر حاصل از ویروس به طور معنی دار افزایش می یابد. تاثیر دما در میزان مرگ ومیر به ویژه در دزهای پایین معنی دار می باشد. مقادیر lt50 مربوط به دز 105 × 5 پلی هدر در هر لارو در دماهای 20، 26 و 30 درجه سانتی گراد به ترتیب 15/7، 73/6 و 58/6 روز برآورد شد. مقایسه میانگین مقادیر lt50 با آزمون دانکن نشان می دهد که ویروس در دمای 30 درجه سانتی گراد سریع تر از 20 درجه سانتی گراد عمل کرده و در دمای 26 درجه سانتی گراد اختلاف معنی داری با دو دمای دیگر ندارد. بررسی مقادیر ld50 و lt50 مربوط به ویروس و مقایسه آن با دوره نهفته آلودگی نشان می دهد که تاثیر دما در سرعت و میزان مرگ ومیر بعد از دوره نهفته آلودگی می باشد. لذا دماهای بالای 30- 26 درجه سانتی گراد جهت حصول درصد مرگ ومیر بیشتر و افزایش سرعت مرگ ومیر ناشی از ویروس توصیه می شود.