مطالعه همدیدی و عددی نشر، انتقال و شناسایی چشمه یک توفان گرد و غبار سنگین در منطقه خاورمیانه

حسین ملکوتی، دانشگاه هرمزگان سمیرا باباحسینی، دانشگاه هرمزگان احمد نوحه گر، دانشگاه تهران مجید آزادی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو سازمان هواشناسی محمدرضا محمدپور، دانشگاه هرمزگان

چکیده

یکی از ابزار توانمند در مطالعه توفان های گرد و غبار روش های عددی می باشند که امروزه در دنیا کاربرد زیادی پیدا کرده اند. در این مطالعه با استفاده از مدلسازی عددی به بررسی توزیع زمانی و مکانی غبار در یکی از شدیدترین رخدادهای گرد و غباری کشور در طول روزهای 13 تا 17 تیر 1388 پرداخته شده است. مدل wrf/chem برای شبیه سازی شرایط همدیدی حاکم بر طوفان، نشر و توزیع زمانی و مکانی غلظت گرد و غبار و مدل hysplit برای دست یابی و دقیق تر شدن روی چشمه توفان بکار گرفته شده است. همچنین داده های سنجنده مودیس و مشاهدات دید افقی ایستگاه های همدیدی برای صحت سنجی خروجی مدل ها استفاده شده است. نتایج حاصل از خروجی مدل wrf/chem نشان داد که عبور یک چرخند جبهه ای قوی از روی خاورمیانه باعث ایجاد یک برش باد سطحی قوی شده و گرد و غبار را از روی دشت آبرفتی دجله و فرات بلند کرده و وارد جو کرده است. غلظت­های شبیه­سازی شده غبار، اعتبار خوبی را برای توزیع زمانی و مکانی غلظت گرد و غبار، با توجه به تصاویر مرئی سنجنده مودیس نشان می دهد. همچنین نتایج مدل hysplit نشان داد که اغلب مسیرهای بدست آمده، از مناطق شمالی و مرکزی عراق و سوریه گذشته و منشا توفان گرد و غبار ذکر شده، مناطق کویری و خشک شمال - مرکز عراق و سوریه می باشد. که این نتایج مطابقت خوبی با تصاویر بدست آمده از سنجده مودیس دارد و بیانگر این می باشد که مدل های عددی ذکر شده توانایی خوبی در پیش بینی توفان های گرد و غبار دارند.