مطالعه اثر مکمل های ویتامین e سلنیوم و c بر فعالیت دفاع آنتی اکسیدانی و شاخص پراکسیداسیون لیپید قزل آلای رنگین کمان (oncorhynchus mykiss) در مواجهه با غلظت تحت حاد دیازینون
چکیده
در مطالعه حاضر فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و سطح پراکسیداسیون لیپید طی استرس اکسیداتیو ایجاد شده در ماهی قزل آلای رنگین کمان در مواجهه با دیازینون و تأثیر ویتامین e سلنیوم و c بر کاهش اثرات نامطلوب آن مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه تعداد 60 قطعه ماهی قزل آلا با میانگین وزنی 18±121 گرم به 4 گروه مساوی تقسیم شدند که شامل گروه های شاهد، تحت تیمار دیازینون (0/1 میلی گرم در لیتر)؛ تحت تیمار c ویتامین (300 میلی گرم در کیلوگرم جیره) + دیازینول (0/1 میلی گرم در لیتر)؛ تحت تیمار مکمل ویتامین e سلنیوم (سلنیوم 5/0 میلی گرم، e ویتامین 100 میلی گرم، در هر کیلوگرم جیره) + دیازینون (0/1 میلی گرم در لیتر) بودند. نمونه برداری از سرم خون ماهی ها در انتهای هفته دوم و چهارم جهت سنجش آنزیم های سوپر اکساید دیسموتاز (sod)، کاتالاز (cat)، سطح آنتی اکسیدان کل (tac) و شاخص مالون دی آلدهاید (mda) صورت گرفت. طبق یافته ها، فعالیت آنزیم sod در ماهی های تحت تیمار دیازینون (فاقد ویتامین) بطور معنی دار (p<0/05) پایین تر از گروه شاهد بود، ولی در گروه های ویتامین c و e سلنیوم در حد گروه شاهد حفظ شد. همچنین فعالیت آنزیم cat به ترتیب در گروه های دیازینون (فاقد ویتامین)، ویتامین c و ویتامین e سلنیوم نسبت به گروه شاهد افزایش معنی دار (p<0/05) داشت، ولی این افزایش در گروه ویتامین e سلنیوم اختلاف کمتری با گروه شاهد داشت. همچنین ظرفیت آنتی اکسیدان کل tac به ترتیب درگروه های ویتامین e سلنیوم و دیازینون (فاقد ویتامین) در بالاترین و پایین ترین سطح قرار داشت. از طرفی سطح شاخص mda در گروه دیازینون (فاقد ویتامین) نسبت به گروه های دیگر بالاتر بود، درحالی که در گروه های ویتامین e سلنیوم و c تفاوت معنی داری با گروه شاهد نداشت. نتایج این پژوهش نشان داد مکمل های ویتامین e سلنیوم و c هر دو به عنوان آنتی اکسیدان در فرایند حذف رادیکال های آزاد اکسیژن ناشی از متابولیت های دیازینون عمل می کنند، ولی مکمل ویتامین e سلنیوم از توان آنتی اکسیدانی بالاتری نسبت به ویتامین c برخوردار بود. بطور کلی استفاده از مکمل های ویتامین مذکور در جیره قزل آلای رنگین کمان جهت افزایش دفاع آنتی اکسیدانی و کاهش آسیب های اکسیداتیو طی مسمومیت ناشی از سموم ارگانوفسفره موثر به نظر می رسد.