معرفت شناسی فضیلت، بازگشتی به گذشته و جهشی به سوی آینده
چکیده
معرفتشناسی معاصر تحت تأثیر علمگرایی حاکم بر فلسفه تحلیلی قرن بیستم، رویکردی یکسره مکانیستی به معرفت را اتخاذکرده و تمامی وجوه غیرمعرفتی را از معرفتشناسی زدوده است. این رویکرد باعث نوعی رکود در معرفتشناسی معاصر شده است. اما در سالهای اخیر از بطن همین معرفتشناسی، رویکردی جدید روییده است که جریان غالب را برنمیتابد و با الهام از معرفتشناسان گذشته، معتقد است نقش عوامل روانی غیرمعرفتی فاعل شناسا را نمیتوان در حصول معرفت نادیده گرفت. دو تن از چهرههای برجسته این نظریه که «معرفتشناسی فضیلت» نامیده میشود، عبارتند از ارنست سوزا و لیندا زاگزبسکی. آنها معرفت را محصول کارکرد درست قوایی در فاعل شناسا میدانند که همگی شاید قوای معرفتی، به معنای رایج، تلقی نشوند. آنها شروط معرفت را نه در باور بلکه در فاعل شناسا و عامل شناخت می جویند. در این مقاله ضمن تمرکز بر تأکید معرفتشناسی فضیلت بر نقش عوامل غیرمعرفتی در حصول معرفت، نشان داده شده است که این مؤلفه میتواند افقهای جدیدی را در معرفتشناسی معاصر بگشاید و آن را از رکود فعلی خارج کند.