تنوع صفات مورفولوژیک و زراعی در جمعیت های گندم اینکورن (triticum boeoticum و triticum urartu) در شرایط عادی و تنش کم آبی
چکیده
به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی صفات مورفولوژیک و زراعی و بررسی اثر تنش کم آبی روی آنها در 33 جمعیت از گونه t. boeoticum و هشت جمعیت از t. urartu آزمایشی به صورت طرح کرتهای خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. نتایج تجزیه واریانس از نظر کلیه صفات اختلاف معنیداری بین جمعیتها را نشان داد. مقایسه گروهی بین دو گونه t. boeoticum و t. urartu نشان داد که بین دو گونه از نظر اکثر صفات اختلاف معنیداری وجود دارد. با انجام مقایسه میانگین، جمعیتهای 216.tb، 176.tb، 200.tb، 3tb.، 32. و 120.tb با در نظر گرفتن صفاتی مانند طول سنبله اصلی، تعداد سنبلچه در سنبله اصلی، عملکرد دانه در بوته و روز تا ظهور سنبله جمعیتهایی برتر شناسایی شدند. ضرایب همبستگی بین میانگین صفات در هر دو شرایط نشان داد که عملکرد دانه با تعداد دانه در سنبله اصلی، ارتفاع بوته و عرض برگ همبستگی مثبت و معنی دار دارد. تجزیه خوشهای بر اساس کلیه صفات جمعیتها را در دو خوشه قرار داد. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که تنوع موجود در گونه های وحشی اینکورن جمعآوری شده از مناطق جغرافیایی مختلف ایران متأثر از صفات موروفولوژیک و زراعی بوده است و استانهای کرمانشاه و لرستان از نظر تنوع ژنتیکی مطلوب نیز نواحی جغرافیایی برخوردار شناخته شدند.