نقشه یابی ارتباطی صفات زراعی در توتون های شرقی (nicotiana tabacum l.)
چکیده
توتون (nicotiana tabacum l.) یکی از محصولات با ارزش کشاورزی و صنعتی است. مطالعه اکثر صفات مهم در توتون، به دلیل ماهیت کمّی، کنترل چندژنی و تاثیرپذیری از عوامل محیطی دشوار است. در میان روشهای مختلف مطالعه صفات کمی، نقشهیابی ارتباطی به واسطه استفاده از اطلاعات فنوتیپی و نشانگرهای مولکولی dna، از جمله کاراترین روشها برای این منظور است. در این تحقیق، ارزیابی فنوتیپی 100 ژنوتیپ توتون شرقی در قالب طرح لاتیس ساده ۱۰ × ۱۰ با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات توتون ارومیه انجام گرفت. صفات مختلف زراعی شامل ارتفاع بوته (ph)، قطر ساقه (sd)، تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی (d50f)، تعداد برگ (ln)، طول برگ (ll)، عرض برگ (lw)، عملکرد برگ تر در کرت (flyp) و عملکرد برگ خشک در کرت (dlyp) اندازهگیری شدند. انگشتنگاری 90 ژنوتیپ از 100 ژنوتیپ با استفاده از ۲۶ جفت آغازگر ریزماهواره انجام گرفت. بررسی ساختار جمعیت ژرمپلاسمهای مورد مطالعه با استفاده از نرمافزار structure آنها را به سه زیر مجموعه تقسیم کرد. فقدان تعادل پیوستگی ژنی و تجزیه ارتباط بین نشانگر و صفات مورد مطالعه با استفاده از نرمافزار tassel 2.1 انجام شد. نتایج مربوط به شاخصهای فقدان تعادل پیوستگی ژنی نشان داد که ارزش r2 بین 00001/0 الی 267/0 با میانگین r2 برابر با 027/0 و همچنین مقدار d´ بین 0065/0 الی ۱ با میانگین 242/0 بوده است. با استفاده از مکانیابی ارتباطی براساس مدل glm و mlm بهترتیب ۱۶ و 10 نشان گر شناسایی گردید که ارتباط معنیدار با عوامل کنترلکننده صفات زراعی داشتند. در این مطالعه نشان گر pt30159 با صفات تعداد برگ، ارتفاع بوته و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی و نشانگر pt30046 با صفات طول برگ و قطر ساقه و نشانگر pt30292 با صفات قطر ساقه و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی پیوستگی داشته و هممکان بودند. وجود نشانگرهای هممکان در بهنژادی گیاهی موثر میباشد.