ارزیابی عملکرد دانه و برخی از صفات زراعی و مورفولوژیک در ژنوتیپ های گلرنگ بهاره در شرایط آبیاری و دیم
چکیده
بهمنظور بررسی عملکرد دانه و برخی از ویژگیهای زراعی و مورفولوژیک ژنوتیپهای گلرنگ در شرایط آبی و دیم 15 ژنوتیپ گلرنگ بهاره در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1391-1390 در ایستگاه تحقیقات میاندوآب مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات در شرایط آبی نشان داد که بین ژنوتیپها از نظر تمام صفات مورد بررسی به جزء ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی و وزن صد دانه اختلاف معنیداری وجود داشت. همچنین در شرایط دیم بین ژنوتیپهای مورد مطالعه از نظر تمام صفات به جز تعداد شاخه فرعی اختلاف معنیداری وجود داشت. مقایسه بین شرایط آبی و دیم مشخص کرد که تنش کمآبی باعث کاهش معنیدار تعداد روز تا گلدهی کامل، تعداد طبق، قطر طبق، تعداد دانه در طبق، وزن صددانه، عملکرد دانه و درصد روغن گردید. بررسی ضرایب همبستگی صفات در شرایط تنش و فاقد تنش نشان داد عملکرد دانه با قطر طبق و تعداد دانه در طبق همبستگی مثبت و معنیدار داشت. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشهای، ژنوتیپهای مورد مطالعه را در هر دو شرایط تنش و فاقد تنش در چهار گروه جداگانه تفکیک نمود. بر اساس نتایج بهدست آمده در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه در هر دو شرایط تنش کمآبی و فاقد تنش، ژنوتیپ il-111دارای بالاترین عملکرد دانه، تعداد دانه در طبق و قطر طبق نسبت به سایر ژنوتیپها بود و ژنوتیپهای شماره syrian، pi-537530 و dincer به ترتیب در رتبههای بعدی قرار گرفتند. بنابراین، به نظر میرسد ژنوتیپهای اخیر برای کاشت در اراضی کم بازده که همواره در معرض کمبود آب در فصل رشد قرار دارند و مناطقی با شرایط اقلیمی مشابه مناسب باشند.