بررسی تجمیع ژن های مهم کنترل کننده صفات کمی و کیفی در برنج با استفاده از نشانگرهای مولکولی (mas)
چکیده
صفات مختلفی در کیفیت و بازارپسندی برنج موثرند که مهمترین آنها شامل عطر و طعم ( fgr )، درصد آمیلوز ( ac )، قوام ژل ( gc )، دمای ژلاتینه شدن ( gt ) و شکل دانه میباشند. در این تحقیق برای ترمیم صفات کمی و کیفی رقم جدید برنج بنام قائم، از دو رقم محلی شصتک و دمسیاه و دو رقم اصلاح شده فجر و نعمت استفاده گردید. کلیه تلاقیهای ممکن یکطرفه بین رقم قائم بعنوان پایه مادری و بقیه ارقام بعنوان پایه پدری انجام گرفت. سپس کلیه تلاقیهای مرکب بین f1 ها انجام و پس از کشت آنها بصورت تک بوته، انتخاب تیپهای برتر براساس صفات فنوتیپی صورت گرفت. پس از آن با استفاده از نشانگرهای مولکولی پیوسته با ژنهای هدف اقدام به مطالعه تفکیک و ترکیب ژنهای موثر موردنظر گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که تلاقیهای مرکب شصتک/ قائم// دمسیاه/ قائم و فجر/ قائم// نعمت/ قائم از قابلیت ترکیبپذیری خوبی (بدلیل دارا بودن هر چهار ژن مورد نظر در یک گیاه) در مقایسه با سایر تلاقیهای مرکب برخوردار بوده و دو بوته از مجموع بوتههای انتخابی، توأمان دارای ژنهای هموزایگوس عطر و طعم و شکل دانه بودهاند. از سوی دیگر بسیاری از بوتهها، اکثر ژنهای مورد مطالعه را بصورت هتروزایگوس دارا بودند. برای بررسی ژنهای مختلف موثر در کیفیت و کمیت و رسیدن به لاین خالص جدید با ویژگیهای موثر در کیفیت پخت و خوراک، میبایست بوتههای انتخابی را برای رسیدن به لاینهای خالص، در نسلهای پیشرفتهتر مورد بررسی قرار داد.