بررسی امکان کاربرد سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی (anfis) در برآورد بار رسوب معلق بابل رود
چکیده
برآورد بار رسوبی یکی از مهمترین مسائلی است که در مدیریت رودخانه ها و مخازن سدها و به طور کلی در پروژه های آبی اهمیت بسزائی دارد. تعداد روابط تجربی ارائه شده نشان می دهد هنوز روش تحلیلی یا تجربی مناسبی برای تخمین صحیح بار رسوب معلق پیشنهاد نشده است. در پژوهش حاضر، به منظور دستیابی به تخمینی نزدیک به واقعیت از میزان حمل رسوبات ایستگاه قرآن تالار بابلرود، از سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی ( anfis ) به عنوان یکی از روشهای هوش مصنوعی استفاده شده است. ابتدا، ترکیبات مختلفی بر حسب دبیهای با تأخیر زمانی به عنوان پارامترهای ورودی و دبی رسوب معلق به عنوان خروجی شبکه در نظر گرفته شد. سپس با آموزش شبکه و تعیین ساختار مطلوب بر اساس نوع، تعداد تابع عضویت و قوانین مربوطه به کمک نرمافزار matlab ، مناسب ترین مدل بر اساس شاخصهای آماری؛ میانگین مربعات خطا، کارآیی مدل و ضریب تبیین بدست آمد. در نتیجه، ورودی با ترکیب یک بعدی دارای سیستم استنتاج سوگنو با دو تابع عضویت مثلثی به عنوان مناسب ترین مدل معرفی گردید و با نتایج حاصل از روش منحنی سنجه رسوب مورد مقایسه قرار گرفت. در نهایت نتایج نشان داد که روش anfis (08/0= mse ، 78/0= ef و 72/0= r2 ) از صحت و دقت بالاتری نسبت به منحنی سنجه (16/0= mse ، 57/0= ef و 73/0= r2 ) برخوردار است و عملکرد بهتری در برآورد بار رسوب معلق دارد.