پیش بینی دبی روزانه رودخانه با استفاده از مدل نروفازی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز طالقان)
چکیده
از مهمترین مسائل در مدیریت حوزههای آبخیز، پیشبینی فرآیندهای هیدرولوژیکی میباشد. استفاده از مدلهای جدید در این زمینه می تواند به مدیریت و برنامهریزی صحیح کمک کند. علاوه برآن پیشبینی جریان رودخانه، مخصوصاً در شرایط سیلابی، به مسوولان این امکان را خواهد داد که با آمادگی خسارات ناشی از سیل را کاهش دهند. یکی از روشهایی که اخیرا برای پیشبینی و برآورد میزان دبی رودخانهها به کار میرود، مدل نروفازی است. نروفازی با بررسی و تشخیص روابط بین ورودیها و خروجی، به برآورد خروجی مطلوب میپردازد. در این مطالعه مقادیر سه ساله بارندگی و دبی روزانه ایستگاههای مختلف موجود در سطح حوزه آبخیز طالقان، به عنوان ورودی به مدل نروفازی وارد شد و با توجه به نمایههای آماری (ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب همبستگی و تبیین)، بهترین ساختار نروفازی و ترکیب ورودیها جهت پیشبینی جریان رودخانه مشخص گردید. نتایج نشان داد که بهترین برآوردها مربوط به فازی ساز گوسی بود. با اینکه حالت های ورودی مختلفی، نتایج قابل قبولی را ارائه داد، بهترین برآوردها با ضرایب rmse و r2 (داده های آموزش 02/0 و 98/0 - دادههای آزمون 06/0 و 87/0)، مربوط به ورودی دبی مهران و جوستان و دبی روز قبل گراب و دهدر بود. با توجه به نتایج مشخص شد که نروفازی با صحت زیادی پیش بینی جریان روزانه را انجام داده است و در مدیریت حوزههای آبخیز و کنترل سیل میتواند استفاده شود.