نقش جهت های اصلی دامنه بر برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک (مطالعه موردی: سازندهای گچساران و آغاجاری حوزه آبخیز کوه گچ و مرغا شهرستان ایذه)
چکیده
در این تحقیق به منظور بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در جهتهای اصلی دامنه سازند های گچساران و آغاجاری، حوزه های آبخیز کوه گچ و مرغا در شهرستان ایذه انتخاب گردیدند. بدین منظور در سازند آغاجاری در 8 نقطه و با سه تکرار و در سازند گچساران نیز در 8 نقطه و با 3 تکرار و در چهار جهت اصلی دامنه شمالی، جنوبی، شرقی و غربی نمونه برداری خاک انجام شد. برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مانند درصد رس، ماسه، سیلت، شن، اسیدیته، هدایت الکتریکی، رطوبت، ماده آلی، آهک و میزان سدیم در هر دو سازند تعیین گردیدند. در مقایسه دامنههای شمالی در هر دو سازند بسیاری از متغیر های خاکی مانند سیلت، ماسه، شن، ec ، درصد رطوبت، آهک و ph اختلاف معنیداری را از خود نشان دادند. در دامنه های شرقی نیز بسیاری از متغیرهای خاکی مانند درصد رس، آهک و ph در دو سازند اختلاف معنیداری را نشان دادند. در دامنه های غربی و جنوبی نیز بسیاری از متغیرهای خاکی مانند درصد رس، سیلت، ماسه، شن، ec ، ماده آلی، آهک و ph در دو سازند اختلاف معنیداری را نشان دادند. در سازند آغاجاری در خصوصیات فیزیکی خاک بیشترین مقادیر رس، سیلت، ماسه و شن به ترتیب با 33/52 درصد، 33/40 درصد، 67/39 درصد و 16/74 درصد مربوط به دامنههای غربی، شرقی، جنوبی و غربی میباشد. در خصوصیات شیمیایی خاک نیز بیشترین مقادیر ph ، ec ، رطوبت، سدیم، آهک و ماده آلی به ترتیب با 40/8، 32/0 دسی زیمنس بر متر، 75/6 درصد، 029/0 گرم در لیتر، 11/40 درصد و 13/1 درصد مربوط به دامنههای غربی، شرقی، شمالی، شرقی، شمالی و جنوبی میباشد. در سازند گچساران در خصوصیات فیزیکی خاک بیشترین مقادیر رس، سیلت، ماسه و شن به ترتیب با 67/32 درصد، 33/62 درصد، 33/ 34 درصد و 69/69 درصد مربوط به دامنههای شمالی، شرقی، غربی و شمالی میباشد. در خصوصیات شیمیایی خاک نیز بیشترین مقادیر ph ، ec ، رطوبت، سدیم، آهک و ماده آلی به ترتیب با 82/7، 60/1 دسی زیمنس بر متر، 14/7 درصد، 016/0 گرم در لیتر، 83/34 درصد و 01/1 درصد مربوط به دامنههای شمالی و شرقی، شرقی، غربی، شرقی، جنوبی و غربی میباشد.