مقاله

«صراط مستقیم» در تفاسیر قرآن و آثار ابن عربی

چکیده

در طول تاریخ صوفیّه باعثِ تحوّل بسیاری در فرهنگ و معارف اسلامی و قرآنی شده اند و با ابزار تأویل و تفسیر در دست، به سراغ موضوعات اسلامی رفته اند. از جمله این موضوع ها، مسأله «صراط مستقیم» است که در دوره عرفان علمی و مَدرسی از تطوّر برکنار نمانده است و صوفیان و عارفان و در رأس آنها محیی الدّین ابن عربی برای این ترکیب مفاهیم تازه ای از جمله «انسان کامل» ذکر کرده است. در این جُستار نخست مفاهیم «صراط» و «صراط مستقیم» در زبان قرآن کریم و تفاسیر مختلف ذکر گردیده و آنگاه به مفاهیم عرفانی آن در آثار صوفیّه و بویژه در آثار ابن عربی پرداخته شده است ودر نهایت، مقایسه ای میان این دو نظر صورت گرفته و تفاوت این دو دیدگاه ذکر گردیده است.

اسناد مشابه

  • بررسی تحلیلی مفهوم و مصداق صراط مستقیم در قرآن و حدیث

    در عرف قرآن صراط، یک راه بیش نیست و مستقیم است؛ راه مستقیم آن است که انحرافی و اعوجاجی یا کژی در آن نباشد بر خلاف راههای انحرافی. صراط، شاهراهی است که‏ بر همه‏ی«سبیل»های رسیدن به خدا برتری و احاطه دارد . میان خدا و بندگان، چند سبیل و یک صراط مستقیم‏ برقرار است.تفسیر‌های مختلفی که

  • نقش تربیتی صراط مستقیم در قرآن و حدیث

    مقالهپژوهشنامه اخلاقحمیدرضا حاجی بابایی، hamidreza hajibabaie دانشگاه تهران

    قرآن تربیت را به معنای تهذیب و فزونی مقام معنوی به کار برده که پیگیری تربیت و نقش صراط مستقیم در آن، میدان وسیع تحقیقی نخواهد داشت؛ ولی کاربردهای این اصطلاح از ریشه «ر ب ب»، که در معنای مصدری آن، معادل پرورش گرفته شده و مالکیت و تدبیر در آن نهفته است، با مفهوم «ربیت» و «ربانیت» و

  • نقش تربیتی صراط مستقیم در قرآن و حدیث

    قرآن تربیت را به‌معنای تهذیب و فزونی مقام معنوی به کار برده که پیگیری تربیت و نقش صراط مستقیم در آن، میدان وسیع تحقیقی نخواهد داشت؛ ولی کاربردهای این اصطلاح از ریشه «ر ب ب»، که در معنای مصدری آن، معادل پرورش گرفته شده و مالکیت و تدبیر در آن نهفته است، با مفهوم «ربیت» و «ربانیت» و

  • تبیین و ارزیابی آیات «صراط مستقیم» در قرآن

    واژه صراط در قرآن 45 بار استعمال شده است؛ این آیات به سه دسته قابل تقسیماند. دسته اول: اشاره به مصادیق عینی صراط دارند. دسته دوم: عوامل هدایت به صراط مستقیم و دسته سوم: اوصاف صراط را بیان نموده‌اند. اشکال برخی مبنی بر اشاره قرآن به صراط‌ها وارد نیست. زیرا مستند این عده (که صراط ن

  • ویژگى‏هاى «صراط مستقیم» در قرآن

    مقاله۲۰۱۳تفسیر اهل بیت علیهم السلاممحمد محمدی ری شهری

    صراط مستقیم، تعبیری دیگر از راه پرستش خداوند است. این بدان معناست که ویژگی‌های مذکور برای عبادت خدا بر صراط، منطبق است. همچنین خصوصیّات برنامه‌هایی که خداوند با عنوان شریعت و دین برای انسان‌ها فرستاده است تا آنها درست و زیبا او را بپرستند و بندگی کنند، بر صراط مستقیم نیز صادق است

  • بازتاب نظریات عرفانی حکیم ترمذی در آثار ابن عربی

    مقالهرودکی ( پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی )علی اشرف امامی، استادیار ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه فردوسی مشهد

    در این جستار، ضمن بیان دغدغه های مشترک حکیم ترمذی و ابن عربی حول مسائلی نظیر حکمت، ولایت، تأویل و منازل قرب، به دیدگاه هایی که نخستین بار حکیم ترمذی مطرح نموده و ابن عربی برمبنای آن ها نظریه پردازی کرده، اشاره شده است. مفاهیمی مانند منازله، مُلک الملک، عبودت و ختم ولایت در آثار ح