تأملّی در اعتبار و کارآمدی معیارهای نقد متن حدیث نزد اهل سنّت
چکیده
حدیث معتبر از اصلی ترین منابع دینی مسلمانان است. امّا از آن رو که در سدۀ نخست، روایات پیامبر (ص) به آسیب هایی چون وضع، سهو و تصحیف گرفتار آمد، عالمان حدیث شناس در مواجهه با مشکل یاد شده، افزون بر کاوش های رجالی و طرح مباحث درایه، به نقد متن حدیث نیز پرداختند و در این راستا معیارهایی مطرح کرده اند. به نظر می رسد برخی از این ضوابط که از سوی اهل سنّت مشخص شده اند، خود با چالش های مبنایی و یا ناکارآمدی روبرو هستند. این پژوهش کوشیده است گامی در این زمینه فرا پیش نهد و برخی از معیارهای مطرح شده از قبیل رکاکت، ظلمانی بودن سخن، شباهت آن به سخنان پزشکان، تعارض با سخنان دیگر انبیا، دلالت بر کرامت غیر پیامبر (ص) و تمجید عقل را در معرض بررسی و بازخوانی قرار دهد.