مقاله

جوهره مثالی حکمت و هنر اسلامی و نقش سنت در آن

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

بسیاری از متفکرین در پی تدوین و توجیه ویژگی های خاص فرهنگ ایران، با استفاده از فلسفه، عالم مثال و عوالم خیالی را منشا هنرهای تصویری ایرانی دانسته و معتقدند خیال هنرمند در بعد رحمانی (خیال منفصل) منشا آفرینش اثر هنری حقیقی می باشد. در این پژوهش ویژگی ها و ابعاد عالم مثال جهت آشنایی دقیق تر با اصول و مبانی هنرهای تصویری ایران شرح داده شده است. به این ترتیب با استفاده از روش تحقیق کمی به تحلیل داده های کتابخانه ای در این زمینه پرداخته شده است. بر اساس این یافته ها، خیال فعال ابزار هنرمند عارف جهت دسترسی به عالم مثال، که حد واسط عالم مجردات و مادیات است، می باشد. عالم مثال نیز به دو بخش منفصل و متصل قابل تقسیم است. بخش منفصل خیال رحمانی و بخش متصل خیال نفسانی را شکل می دهد. از آنجایی که امکان رویت خیال منفصل از عهده هر کسی ساخته نیست، تنها با تکیه بر سنت تصویری، که به صورت سینه به سینه منتقل شده است، می توان به انتقال تفکر مثالی در بین هنرمندان ایرانی باور داشت. در فرهنگ سنتی ایران، ایده آل این است که عالم مثال منفصل منبع الهام اثر هنری قرار گیرد. هنرمندان بر مبنای سنت هنری که از دوران باستان در ایران شکل گرفته، و برخی ویژگی های عالم مثال را دارا بود، اشکال محسوس نمادینی را جهت بیان حقایق رحمانی مد نظر خود برمی گزیدند تا مثال زیبایی در اثر هنری عیان شود. این سنت در دوران اسلامی با تقویت بعد عرفانی آن پویایی بیشتری یافت. پس می توان فرضیه را اینگونه مطرح کرد که «سنت هنری مثالی عامل اصلی استمرار جهان بینی مثالی در آثار نگارگری ایرانی از دوران قبل تا پس از اسلام بوده است که با ظهور اسلام جنبه پویاتری به خود گرفت.»

اسناد مشابه

  • جوهره مثالی حکمت و هنر اسلامی و نقش سنت در آن

    بسیاری از متفکرین در پی تدوین و توجیه ویژگیهای خاص فرهنگ ایران، با استفاده از فلسفه، عالم مثال و عوالم خیالی را منشا هنرهای تصویری ایرانی دانسته و معتقدند خیال هنرمند در بعد رحمانی )خیال منفصل( منشا آفرینش اثر هنری حقیقی میباشد. در این پژوهش ویژگیها و ابعاد عالم مثال جهت آشنایی د

  • مقدمه ای بر حکمت هنر اسلامی

    مقاله۱۹۹۹هنرهای زیبادکترزهرا رهنورد

    نویسنده، در این پژوهش، سعی می کند، یک عنوان درسی به عنوان « حکمت هنر اسلامی » را ، از پرده ابهام خارج نماید و به عرصه نقد و نظر و وضوح معنایی راه دهد. بر اساس ره یافتی که نویسنده به «حکمت» نگریسته است، حکمت هنر ، دیگر مضمونی گنگ نیست؟، بلکه مقوله ایست عقلی – عرفانی و فوق حس ، و م

  • زیبایی‌شناسی نور و رنگ درصحنه‌پردازی برنامه‌های غیر نمایشی استودیویی معرفت محور با رویکرد حکمت هنر اسلامی

    مقاله۲۰۲۳نگرهنیلوفر سراجی، حسن بلخاری قهی

    طبق اساسنامۀ صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران بیشترین تمرکز تولیدات رادیوتلویزیون باید در جهت اشاعۀ فرهنگ اسلامی باشد، در این میان برنامه‌های غیر نمایشی معرفت محور اهمیت ویژه‌ای دارند، اما همواره زیبایی‌شناسی بصری درصحنه‌پردازی و طراحی استودیویی آن‌ها به‌گونه‌ای که بیشترین هم‌پوشانی

  • از حکمت اسلامی تا حکمت هنر اسلامی؛ پژوهشی در باب الگوی جذابیت در پیام رسانی هنری ـ دینی

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسیدمحمدحسین هاشمیان، استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم(ع) حوریه بزرگ، کارشناسی ارشد علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم(ع)

    مسئلۀ «جذابیت» در هر فرایند ارتباطی یکی از نخستین دغدغه های دوسوی ارتباط یعنی فرستنده و گیرندۀ پیام است؛ پیامی که واجد جذابیت باشد تضمین کنندۀ استمرار ارتباط و شکل گیری ارتباطی اثرگذار خواهد بود. هر دینی مبتنی بر مبانی اندیشه ایِ خود نظام ارتباطی خاصی را برگزیده که به تبع آن، شیو

  • از حکمت اسلامی تا حکمت هنر اسلامی؛ پژوهشی در باب الگوی جذابیت در پیام‌رسانی هنری دینی

    مقاله۲۰۱۶فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسیدمحمدحسین هاشمیان، حوریه بزرگ

    مسئلۀ «جذابیت» در هر فرایند ارتباطی یکی از نخستین دغدغه‌های دوسوی ارتباط یعنی فرستنده و گیرندۀ پیام است؛ پیامی که واجد جذابیت باشد تضمین‌کنندۀ استمرار ارتباط و شکل‌گیری ارتباطی اثرگذار خواهد بود. هر دینی مبتنی بر مبانی اندیشه‌ایِ خود نظام ارتباطی خاصی را برگزیده که به تبع آن، شیو

  • تأملاتی در باب نسبت «حکمت هنراسلامی» و «فلسفه هنر اسلامی»

    مقاله۲۰۱۴نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمیزهره کرامت، مصطفی گودرزی

    چکیده «حکمت هنر اسلامی» ترکیبی نسبتاً پر­کاربرد، متداول و در عین حال مبهم است که با وجود مطالعات صورت گرفته پیرامون آن، هنوز معنای روشنی از آن در دست نیست. به دلیل وجود این ابهام در معنا، گاه «حکمت هنر اسلامی»، به رغم تمایز با «فلسفه هنر اسلامی»، معادل پنداشته می­شود. از آنجا که