ادراک حسّی زیبایی از دیدگاه ملاصدرا و تبیین آن به عنوان معقول ثانی فلسفی
چکیده
نوشتار پیش رو با طرح این پرسش که فرایند ادراک حسّی زیبایی و لذت زیبایی شناختی به چه کیفیتّی است و هویتِّ مفهوم حاصل از آن چیست؟ مدعی است که مبتنی بر مبانی فلسفی ملاصدرا، ادراک زیبایی محسوس، اولا و بالذات حضوری بوده و لذت زیبایی شناختی هم محصول همین ادراک است و مفهوم زیبایی نیز در فرایند انتزاع از حیثیاّت خارجی شیء، تحت عنوان «معقول ثانی فلسفی» تحصُّل می یابد. ضرورت پرداختن به مسأله مذکور در حکمت صدرا، به مبانی فلسفی آن باز می گردد که قابلیتّ جستجوی پاسخی اختصاصی را در مقابل زیبایی شناسی غرب، فراهم می سازد. بر این اساس نگارنده با طرح پرسش های فرعی تر و با روش توصیفی تحلیلی تلاش کرده است تا ابعاد این مسأله را مورد مطالعه و بررسی قرار دهد. مهمترین دستاوردهای این جستار عبارت است از: تبیین ادراک حسّی زیبایی، لذت زیبایی شناختی و تمایز آن با لذات زیستی و همچنین نسبت آن با مفاهیم خیر و کمال و در نهایت اثبات مفهوم زیبایی به عنوان معقول ثانی فلسفی.