رویکرد روس و انگلیس به بحرانهای مالی حکومت محمد علی شاه در دوران استبداد صغیر
چکیده
با استقرار نظام مشروطه در ایران و تشکیل مجلس، از جمله اولین بحرانهای دامنگیر دولت و حکومت، بحران فزاینده مالی بود که به سرعت موجبات مناقشه دولت و مجلس را فراهم آورد و مجلس در مقابل درخواست استقراض از خارجه مقاومت نموده و پیشنهاد تأسیس بانک ملی را نمود، این کشمکش با به توپ بسته شدن مجلس و شروع دوران استبداد صغیر پایان یافت و حکومت محمد علی شاه جهت مذاکره با روس و انگلیس برای اخذ وام مبسوط الید شد. مقاله حاضر با عنایت به مشکلات فراروی محمد علی شاه در بیش از حدود 13 ماه دوران موسوم به استبداد صغیر، رویکرد و نوع تعامل دو کشور روس و انگلیس را با وضعیت سیاسی ایران پس از بمباران مجلس مورد بررسی اجمالی قرار داده و براین پرسش پاسخ می دهد که: خواستها و نیازهای مالی و اقتصادی محمد علی شاه بر حسب چه اولویتها و شروطی از سوی دو کشور روس و انگلیس مورد توجه قرار گرفت و به چه نتایجی منجر شد.