بیان موقت عامل های رونویسی دو خانوادة wrky و myb و دو آنزیم dbr2 و opr3 در دو کموتایپ artemisia annua (آنامد و وحشی ایرانی) به منظور افزایش تولید پیش مادة آرتمیزینین
چکیده
بیان موقت در بافت برگ با ناقلهای دوتایی روش سریعی برای تولید پروتئین در گیاهان است. عامل های رونویسی باعث تغییر بیان همزمان چند ژن میشوند. به همین دلیل می توان از آنها برای اصلاح صفات کمی مانند سوخت وسازگر (متابولیت)های ثانویه که با چند ژن کنترل می شوند، استفاده کرد. گیاه artemisia annua گیاهی یک ساله، بومی آسیا و به احتمال بسیار زیاد چین است و یکی از مهم ترین سوخت وسازگرهای دارویی یعنی ترکیب سسکوییترپن آرتمیزینین را که دارای خواص ضدمالاریایی و ضدسرطانی بالایی است تولید میکند. برای بررسی میزان تأثیر عامل های رونویسی مختلف مورد بررسی (سه عامل رونویسی متعلق به خانوادة wrky و دو عامل رونویسی متعلق به خانوادة myb) و آنزیم های dbr2 و opr3 روی میزان بیان ژنهای مسیر زیست ساخت (بیوسنتز) آرتمیزینین و تولید سوخت و سازگرهای حدواسط، از روش بیان موقت با اعمال نفوذپذیری تدریجی آگروباکتریوم (آگرواینفیلتریشن) استفاده شد. ژنهای مختلف مورد بررسی از برگ گیاه a. annua استخراج و در آغاز در ناقل pjet1.2 همسانه (کلون) و آن گاه در حامل بیانی ویروسی peaq-ht همسانهسازی شده و در برگ های دو کموتایپ (chemotype) وحشی ایران و آنامد (anamed) بهصورت موقت بیان شدند. نتایج تجزیة سوخت وسازگرهای مسیر زیست ساخت آرتمیزینین با استفاده از دستگاه gc-ms نشان داد که عامل های رونویسی مورد بررسی نقش مهمی در تولید دو سوخت وسازگر aa و dhaa در گیاهان آگرواینفیلتره شده نسبت به کنترل داشتند. این نتایج نشان میدهد که عامل های رونویسی بالا قادر به تنظیم رونویسی ژنهای دخیل در زیست ساخت آرتمیزینین هستند.